10.Sınıf Türk Edebiyatı 1. Dönem 2. Yazılı Soru ve Cevapları

 10.Sınıf Türk Edebiyatı 1. Dönem 2. Yazılı Soru ve Cevapları

1.Aşağıdaki boşlukları uygun sözcüklerle doldurunuz. (14  p. )

  • Vesiletü’n-Necat’ın yazarı       Süleyman Çelebi         dir.
  • Divan edebiyatının ilk temsilcisi               HOCA DEHHANİ               dir  
  • Bektaşi şairlerinin şiirlerine              NEFES              denir.
  • Mevlana şiirlerinde dil olarak                       Farsça                  kullanmıştır.
  • Gazelin ilk beytine                    matla                   denir.
  • Divan-ı Hikmet,      Ahmet Yesevi     tarafından kaleme alınmış; eser,       tasavvuf        şiirinin başlangıcı kabul edilmektedir.

2.Kutadgu Bilig adlı eserin yazılış amacı nedir? (5 p.)

Cevap: Kutadgu Bilig , insanlara her iki dünyada da yol göstermek için yazılmıştır.

 

“Yunus bunda gülen olmaz

  Hiç kimsene murad almaz

  Bu fanide kimse kalmaz

  Yürü ey bivefa dünya”

 

3. Yukarıdaki şiirin nazım birimi ve nazım şeklini yazınız. (6 p.)

Cevap: Şiirin nazım birimi dörtlük; Nazım şekli ise ilahidir.

 

4. Aşağıdaki ifadelerin başına doğru ise (D)yanlış ise (Y) yazınız.( not: Bir yanlış bir doğruyu götürecektir.) (10 p.)

(Y) Uygur metinlerinde  Arap yazısı kullanılmıştır.

(D) Kutadgu Bilig adlı eserin Viyana nüshası Uygur harflariyle yazılmıştır.

(Y) Divan-ı Hikmet din dışı konuların işlendiği bir mesnevidir.

(D) Atabetü’l Hakayık’ta Hakaniye lehçesinin özellikleri görülür.

(Y) İslami dönem şiirlerinde  Dini-tasavvufi konular işlenmiştir.

6. Köktürk, Uygur ve Karahanlı Dönemi’nde Türk kültürünün değişmeyen ögesi nedir? ( 5 p. )

Cevap: Türk kültürünün değişmeyen ögesi Türk Dili’dir.

7. Yusuf Has Hacib ve eseriyle ilgili bilgileri yukarıdaki tabloya yazınız. ( 10 p.

 

8. Yukarıdaki tasavvuf terimlerini açıklamalarını karşılarına yazınız. (20 p.)

“Vurulup tertemiz alnından uzanmış yatıyor.

Bir hilâl uğruna ya Rab ne güneşler batıyor”

9.Yukarıdaki mısralarındaki edebi sanatı bularak, açıklayınız. ( 10 p. )

 

Cevap: askerlerimizle,  “güneş” arasında bir benzetme yapılmıştır. Burada benzeyen (benzetme bakımından zayıf olan öge, yani askerler) söylenmemiş, kendisine benzetilen (benzetme bakımından güçlü olan öge, yani  güneş) söylendiğine göre bu istiare sanatıdır.Kendisine benzetilen söylenmiş benzeyen ise söylenmemiştir. Bundan dolayı“açık istiare”dir.

                               Gökyüzünde İsâ ile

      Tur dağında Musâ ile

      Elindeki asâ ile

      Çağırayım Mevlam seni

Yunus Emre

10. Yukarıdaki dörtlüğün:

                a) Ölçüsünü ve duraklarını gösteriniz. (4 p.)

                b) Redif ve kafiyelerini bulunuz.(6p.)

 

Cevap: a)  Şiirin ölçüsü sekizli hece ölçüsüdür. Durakları 4+4= 8

                 b) ___________  a  İsâ  ile

                     ___________  a  Musâ ile          ile ekleri aynı yazılış ve görevli ekler olduğu için rediftir.            

                    ____________ a  asâ ile           – sa  sesleri tam kafiyedir.

               ____________  b

CEVAP VER