11. Sınıf Türk Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Yıldırım Yayınları Sayfa 149- 223

11. Sınıf Türk Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Yıldırım Yayınları Sayfa 149- 223

Sayfa 149

4.Ünite Milli Edebiyat Dönemi

Sayfa 150

Hazırlık

1)Edebiyatta millilik” ilkesi milletin duygularına, zevk ve duyarlılıklarına yönelik temaları açık ve sade bir dille işlemektir.

2)19. yüzyılın sonları ile 20. Yüzyılın başları Osmanlı Devleti açısından çok zor bir süreci kapsar.

3)Tanzimat öncesinde ve Tanzimat’tan sonraki yıllarda Osmanlı toplumu ülke ve dünya  gündemindeki gelişmeleri takip edemiyordu. Milli Edebiyat döneminde basın faaliyetleri hız kazanmış ve toplumu bilinçlendirme çabasında önemli bir rol üstlenmiştir.

Sayfa 153

2.Etkinlik

20. yüzyılın başlarında Osmanlı Devleti’ni içine düştüğü kötü durumdan kurtarmak için aydınlar arasında çeşitli fikirler ortaya çıkmıştır. Kimileri kurtuluşu Batı’ya sığınmakta, kimileri İslam birliğinde, kimileri de Türkçülük’te aramıştır.

3.Etkinlik

Metinden alınan parçadan hareketle Osmanlı’da Tanzimat Dönemiyle başlayan “Batılılaşma” anlayışının Milli Edebiyat Döneminde gerçek yerini bulduğu, Türklük ile İslamlığın ve Batıcılığın ayrı kavramlar olduğu, bir insanın Türklük bilincini korumak koşuluyla İslam ve Batı çizgisinde de yaşayabileceği fikri ön plana çıkmıştır.

Sayfa 154

4.Etkinlik

Üç Cereyan metni Milli Edebiyat dönemine ait fikirlerin amacını ortaya koymaktır. Yazılış amacı ise Türk olmanın gururunu sezdirmektir.

Batıcılık, Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük akımlarının ortak amacı Osmanlı’yı çöküşten kurtarıp daha güçlü hale getirmek, toplumda birlik ve dayanışma bilincini güçlendirmektir.

1911’den sonra şair ve yazarlar, savundukları akımların çerçevesinde eserler yazarak halkı etkilemeye çalışmışlardır.

5.Etkinlik

Milli Edebiyat döneminde ele alınan temalar Türk tarihi, milli kültür memleket sevgisi, Türk insanının yaşam anlayışı, ahlakı, erdemi, cesareti gibi alanlarla ilgilidir.

Bu dönemde kaleme alınan her edebi eserde ulus devlet endişesi yoktur. Bazı sanatçılar bireysel duygu ve temalara, günlük yaşam konularına da yer vermişlerdir.

6.Etkinlik

Milli Edebiyat Döneminin başlarında dil henüz sadeleşmemiştir. Üç Cereyan adlı metinde bunu açıkça görebiliriz.

7.Etkinlik

Milli Edebiyat, halkın duygu ve duyarlılıklarını, ortak zevk ve anlayışlarını ele alır.

Sayfa 156

1)Türk milletinin karakterine ve adaletine en uygun olan idare, Cumhuriyet ilkesidir.

Cumhuriyet rejimi demek, demokrasi sistemiyle devlet şekli demektir.

Cumhuriyet, yüksek ahlaki değer ve niteliklere dayanan bir idaredir. Cumhuriyet fazilettir.

2)Mustafa Kemal Atatürk’ün en büyük ideali, milli sınırlarımız içinde milli birlik duygusuyla kenetlenmiş uygar bir toplum oluşturmaktı.

3)Atatürk meclisin halkı temsil ettiğini söylemiştir.

Anlama Yorumlama

2)Milli edebiyat döneminde ortaya çıkan fikir hareketleri kültür, devlet-vatandaş ilişkisi, gelecek endişesi gibi alanlarda farklı tezlere sahip olsa da “ulus- devlet” anlayışında ortak paydaya sahiptir.

3)Ziya Gökalp’in şiiri milliyetçi, Mehmet Akif’in şiiri ise milli edebiyat çizgisine yakındır. Bu tespitte şiirlerin topluma yaklaşım biçimleri etkilidir.

Sayfa 157

Değerlendirme Cevapları

1)DDDY

2)Genç Kalemler-Yeni lisan, Osmanlıcılık-İslamcılık-Batıcılık-Türkçülük

3)Said Halim Paşa: İslamcılık

Ziya Gökalp: Türkçülük

Abdullah Cevdet: Batıcılık

Sayfa 158

Öğretici Metinler

Hazırlık

2)Öğretici metinlerde bilgi vermeye, düşündürmeye yönelik bir anlatım vardır.Dil, göndergesel işlevde kullanılır.

Sayfa 159

Çözümleme- İnceleme

1.a)Metnin yazılış amacı, okuyucuya bir düşünceyi benimsetmektir. Yazar, dönemin tartışılan konularından  biri olan çağdaşlık ve milliyetçilik kavramlarını kendi anlayışına göre açıklamıştır.

1.Etkinlik

Metnin teması uygarlık ve milli değerler arasında denge kurmaktır.

2.Etkinlik

Milli Edebiyat dönemi eserlerinde toplumu bilgilendirmek, milli düşünceyi yaygınlaştırmak amaçlanmıştır. Bu amaca ulaşmak için en uygun yazı türü makaledir.

Sayfa 160

2)Metinde ortaya konan düşünceler arasında bir çelişki ve tutarsızlık yoktur.

3)Okuduğumuz metinde ifadeler kesin ve açıktır. Kelimelerin gerçek anlamlarına ağırlık verilmiştir.

4)Metinde “milli lisan” sözüyle halkın konuşma dili kastedilmiştir.

3.Etkinlik

Metinde sosyal ve siyasi alanlarla ilgili kavram ve terimlere yer verilmiştir. Bu kavram ve terimler Milli Edebiyatın düşünce boyutunu, dayandığı fikir temellerini ifade etmek için kullanılmıştır.

5)

a)Metinde halkın yaşam tarzından ve tarihten gelen değerlere önem verilmiştir.

b)Yazar, tarihten kendi dönemine kadar süregelen yanlış düşünceleri eleştirmekte, uygarlaşmanın asıl ölçüsünü ve niteliğini ortaya koymaktadır.

6)Milli edebiyat geleneğine göre yazılmıştır.

Sayfa 161

1)Yayla adlı metnin yazılış amacı yaylaların kültürümüzde ve tarihimizde sahip olduğu önemi okuyucuya sezdirmektir.

2)Metnin iletisi yayla hayatının ve yayla insanının kültürümüzde önemli bir yere sahip olduğu düşüncesine dayanır.

3-4)Metnin ana fikri: Yayla, kültürünün önemli bir parçasıdır.

5)Metinde ortaya konulan düşünceler arasında tutarsızlık yoktur.

Sayfa 162

5.Etkinlik

Metinde ifadeler kesinlik taşımaz. Çünkü yazarın amacı bilgi vermek değildir, kendi fikrini ve bakış açısını ortaya koymaktır.

6)Okuduğumuz metnin dili Servetifünun ve Fecriati Dönemlerine göre daha sadedir.

6.Etkinlik

Metinde halkın yaşam tarzına ve kültür değerlerine önem verilmiştir.

7)Okuduğumuz metin Milli Edebiyat geleneğine bağlı kalınarak yazılmıştır.

Sayfa 163

1)Metinde Türk tarihiyle ilgili olarak otuz yıl önce ortaya atılmış bir iddianın gerçeğe uygun olmadığı anlatılmakta, yakın tarihte Osmanlı Devleti’nin gerçekleştirdiği başarıların daha büyük olduğu savunulmaktadır.

2)Metnin iletisi: Türkler kahramanlıklarıyla tarihe damga vurmuşlardır.

3)

a)metnin ana fikri: Tarihte Osmanlı’nın gösterdiği başarılar Moğolların Japonya’yı kuşatmasından daha büyüktür.

b)Aynı ana fikir dönemin diğer türlerinde de ele alınmıştır.

4)Metnin ana fikri, dönemin sosyal ve siyasi yaşamında ulusal değerlerin önem kazandığını göstermektedir.

5)Yazar, Hüseyin Cahit’in otuz yıl önce yazmış olduğu bir makaleyi ilk okuduğundaki hisleriyle son okuduğunda çıkardığı sonucun farklı olduğunu belirtmiştir.

Sayfa 164

8.Etkinlik

Metindeki ifadeler kesin ve açıktır.

6)Metnin genelinde dilin sade olmadığı görülür. Çünkü Yahya Kemal sadeleşme hareketine katılmamıştır.

7)Yazar, gençlere ve çocuklara Türk tarihini sevdirmek için çok eskilere gitmenin ve başkalarına ait zaferleri Türklere mal etmenin doğru olmadığını, asıl övünülecek tarihin Osmanlı döneminde var olduğunu anlatmaktadır.

8)Metnin dil ve anlatım özellikleri Servetüfünun ve Fecriati dönemindeki öğretici metinleriyle benzerlik göstermektedir.

9)Milli Edebiyat Dönemi öğretici metin geleneği

10.Etkinlik

 

Yapı

Tema

Dil ve Anlatım

Beşik

Düzyazı

Kültür Mirasının Önemi

Açık ve sade bir dili vardır. Denemeye özgü bir anlatım özelliğine sahiptir.

Dil Başka, lisan Başkadır

Düzyazı

Dil ve lisan

Açık ve sade bir dili vardır. Tartışmacı anlatıma başvurulmuştur.

İlk Şairlerimiz

Düzyazı

İslam Öncesi Türk Şairleri

Dil sade değildir. Açıklayıcı anlatıma ve makale türüne özgü bir söyleyiş özelliğine sahiptir.

Dil İnkılabı İle ilgili Bir Hatıra

Düzyazı

Atatürk’ün dil çalışmalarına verdiği önem

Açık ve sade bir dil kullanılmış, öyküleyici anlatıma başvurulmuştur.

 

Öğretmek, bilgi vermek, düşündürmek, izlenim kazandırmak amacıyla yazılmışlardır.

Yazıldıkları dönemin düşünce ve zihniyetini yansıtırlar.

Halkın yaşam tarzından ve tarihinden gelen değerleri esas alırlar.

Dönemin dil ve anlatım özelliklerini yansıtırlar.

Sayfa 168

Anlama Yorumlama

1)Deneme, makale, fıkra, tarih, anı gibi öğretici metinler önem kazanmıştır.

3)

a)İncelediğimiz metinlerde genellikle milli değerlere, ortak kültüre ve Türk tarihine yer verilmiştir.

b)Benzer düşünceler günümüzde de ele alınmaktadır.

4)Milliyetçilik; kültür, tarih, din, dil ortaklığına dayalı bir zihniyete dayanır.

Sayfa 169-170

Değerlendirme Cevapları

1)YYD

2)sadeleşmeyi-hece, Türkçülük

3)E

4)Ziya Gökalp:Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak

Yahya Kemal Beyatlı: Kendi Gök Kubbemiz

Mehmet Fuat Köprülü: Türk Edebiyatı Tarihi

Sayfa 171

Coşku ve Heyecanı Dile Getiren Metinler(şiir)

Hazırlık

2)Servetifünun ve Fecriati sanatçıları Milli Edebiyat döneminde bir araya gelselerdi milli temaları açık ve sade bir dille kaleme alırlardı. Çünkü bu dönemin zihniyeti halkı ön plana çıkarmış, sanatı bir araç olarak görmüştür.

Sayfa 172

Milli edebiyat döneminde şiir ses, söyleyiş, yapı, tema, dil ve anlatım bakımından saf(öz) şiir, halkın yaşayış tarzını ve değerlerini anlatan manzumeler, sade dil ve hece ölçüsüyle yazılmış şiirler olmak üzere farklı kollardan gelişmiştir.

Sanat şiirinin incelenmesi:

Konu: Sanat ve Anadolu. Bu metin, şairin kendi sanat anlayışını ortaya koyan manzum bir poetikasıdır.

İzlek: Türk sanatçısı, şairi ve yazarı, asıl beslenme kaynağı olarak yabancı kaynakları değil milli ve yerli kaynakları, Anadolu’yu almalıdır.

Düşünce: Şiir, esasta duyguya değil; düşünceye yaslanmaktadır. Şiirde birbirine zıt iki ayrı sanatçı ve insan tipi karşılaştırılıyor.

Olay: Şiir, manzum hikaye değil, saf bir şiirdir.

Varlık: Şiirde “bahçe”, “çiçek”, “bizim diyarımız”, “bahar”, “düz cadde”, “Anadolu” gibi daha çok sanat alanıyla ilgili somut varlıklara yer veriliyor.

Duygu: Şiirde duygusal boyut pek fark edilmiyor. Metin, bir düşünce şiiridir.

Anlam: Şair, özellikle bazı edebi sanatlardan yararlanarak anlam çoğaltma yöntemlerine başvurmuştur.

Nazım Şekli: Şiir, dörtlüklerden kuruludur. Çapraz kafiye

Dil ve Üslup: Faruk Nafiz, Milli Edebiyat akımının temel ilkelerinden biri olan Türkçeyi sadeleştirme anlayışına bağlı kalarak yalın bir konuşma Türkçesine yer vermiştir. Şiirde belirgin bir şekilde tasviri ve tahlili üslup görülüyor.

Ahenk:

Ses Tekrarları: Şair, ahengi daha çok kafiye, redif ve hece vezniyle sağlama yoluna gidiyor.

2.Metin Merdiven

Merdiven şiirinin incelenmesi:

Muhteva ve Konu: Şairin merdiven sembolüyle anlatmaya çalıştığı “hayat yolu”dur. Şairin bize anlatmaya çalıştığı şey, ne yaparsak yapalım akşamdan(ölüm) kaçışın olmadığı gerçeğidir.

Dil ve Anlatım Özellikleri: Aslında onun şiirleri, özellikle başlangıçta, o güne ait olan, Servetifünun ve Fecriati’nin dil özelliklerini yansıtan bir dildir. Ahmet Haşim, Merdiven şiirinde kendi şiir anlayışına uygun olarak, duygu ve düşüncelerini doğrudan değil, dolaylı yoldan anlatmayı tercih etmiştir.

Ses Özellikleri: Ahmet Haşim’in şiirlerinde anlamda açıklıktan çok ses ögesine önem verişi, şiiri söz ile musıki arasında düşünmesinden kaynaklanır. O, şiirde her şeyden önce önemli olanın kelimenin anlamı değil, mısradaki söyleniş değeri olduğu görüşündedir.

İmgeler: Şiirin ismi olan “merdiven” kelimesi başlı başına bir imgedir.

Sayfa 175

1.Etkinlik

Seyfi Baba şiirinde hasta bir arkadaşını ziyaret etmeye giden şairin yol boyunca yaşadıkları, hissettikleri ve arkadaşının  durumuyla ilgili izlenimleri anlatılmaktadır.  Manzume türünde yazılmıştır.  Metnin teması dostluk ve sadakat kavramları çevresinde gelişmiştir.

2.Etkinlik

 

Sanat

Merdiven

Seyfi Baba

Yapı

Dörtlük birimiyle ve hece ölçüsüyle yazılmıştır.

Serbest müstezat şekli ve aruzla yazılmıştır.

Bentler halinde ve aruzla yazılmıştır.

Tema

Milli dilin güzelliği

Ölüm

Sadakat

Dil ve Anlatım

Açık ve sade bir dili vardır.

Ağır ve süslü bir dili vardır.

Arapça ve Farsça kelimelere yer verilmiş olsa da dil genel olarak sadedir.

 

Bu şiirlerin farklılıkları, şairlerin sanat anlayışları ve sürdürdüğü gelenekten ileri gelmektedir.

Merdiven: saf şiir

Sanat: Sade dil ve hece vezni anlayışına dayanan şiir

Seyfi Baba: Halkın yaşam tarzı ve değerlerini ortaya koyan şiir

3.Etkinlik

Rindlerin Ölümü adlı şiir yapı ve ahenk ögeleriyle saf şiir akımının özelliklerini taşır. Şiirde bireysel ve soyut tema ele alınmıştır. Merdiven ile ortak bir anlayışın ürünüdür.

3)Milli Edebiyat döneminde milli değerlerin yüceltildiği, Türk tarihinin ihtişamıyla övünüldüğü bir süreçte Mehmet Akif halkın yaşam koşullarını, manevi atmosferini anlatmayı tercih etmiştir.

Sayfa 177

Anlama Yorumlama

Altın Destan: Sade dil ve hece ölçüsüyle yazılmıştır. Türk tarihine duyulan özlemi dile getirmektedir.

Bahçe: Dil sade değildir. Sanat, imge ve mecazların yoğun olduğu bir anlatım vardır. Akşam vaktinin uyandırdığı duygular anlatılır.

Mahalle Kahvesi: dil sade değildir. Aruz ölçüsüyle yazılmış serbest müstezattır. Evden ve aileden kopuş teması ele alınmıştır.

Altın Destan: sade dil ve hece ölçüsü anlayışına dayalı şiir, ziya Gökalp

Bahçe: Saf şiir, Ahmet Haşim

Mahalle Kahvesi: Halkın yaşam tarzı ve değerlerini ortaya koyan şiir, Mehmet Akif Ersoy

Sayfa 178

Değerlendirme Sorularının Cevapları

1)DDD

2)Mehmet Akif Ersoy, Yahya Kemal

3)C

4) Bu dönemde yazılmış şiirler üç gruba ayrılır:

Sade Dil ve Hece Ölçüsüyle Yazılmış Şiir: Ziya Gökalp, Mehmet Emin Yurdakul, Beş Hececiler

Saf(öz) Şiir: Ahmet Haşim, Yahya Kemal Beyatlı

Halkın Yaşam Tarzını Anlatan Şiir: Mehmet Akif Ersoy

Sayfa 179

Sade Dil ve Hece Ölçüsüyle Yazılmış Şiir

Hazırlık

1)Dilde Sadelik: Anlaşılması kolay olan, imge, sanat, mecaz bakımından çok derin olmayan ve halkın konuşma diline yakın bir dil anlayışıdır.

Ağır Dil: Yabancı kelime ve kavramların kullanıldığı, imge ve mecazların, sanatlı söyleyişin yoğun olduğu dil anlayışıdır.

3)Bir dile yabancı sözcüklerin girmesi, toplumlar arasındaki kültürel etkileşimin bir sonucudur.

Sayfa 180

1)Bireysel duyarlılıkların insana bir fayda getirmeyeceği, asıl meselenin toplumun acılarına, sıkıntılarına, kültürüne ve tarihine tercüman olmak ve sosyal sorumluluk olduğu düşüncesi Milli Edebiyat zihniyetinin temel felsefesidir.

2)Şiirin Yapı Özellikleri:

Şiir iki dörtlük ve iki üçlük bentlerle (sone tarzında) yazılmıştır.  Hece ölçüsü kullanılmıştır.

3)Metnin teması milli duyarlılıktır.

3.Etkinlik

Milli edebiyat dönemine ait öğretici metinler ile aynı dönemde yazılmış şiirlerin ortak yönü milli duyguları, Türk tarihi ve memleket güzelliklerini ele almasıdır. Bu temalar dönemin siyasi ve sosyal gerçekliğini yansıtmaktadır.

5)şiirde ses, söyleyiş ve imgelerinde yalınlık vardır.

6)Şiirde uyak ve redifler, ses tekrarları ritmi oluşturan temel ögelerdir.

7)Şiirde ahenk unsurları:

I: yarım uyak

Er: tam uyak

Ar: tam uyak

Un:redif

L: yarım uyak

(y)ın: redif

Şa: tam uyak

(y)im: redif

Le: tam uyak

Le: tam uyak

Şiirde, halk şiirinde olduğu gibi yarım kafiyeye ağırlık verilmiştir.

8)Milli edebiyat dönemi sade dil ve hece ölçüsüyle yazılmış şiir

Sayfa 181

Anlama Yorumlama

1)Halkı bilinçlendirmek, milli birlik ve beraberlik duygusunu benimsetmek, toplumu ortak kültürel ve tarihi değerler etrafında birleştirmek amacını taşıdıkları için öğretici metinlere ağırlık vermişlerdir.

2)Halk şiirinden de yararlanmışlardır.

3.Etkinlik

Edebiyatımızda manzum metinler daha çok divan edebiyatı sürecinde yaygındır.

Değerlendirme Cevapları

1)DDDY

2)halk şiiri, epik-didaktik

3)Ziya Gökalp

4)Milliyetçilik akımı, Türkçülük düşüncesi, İmparatorluğun içinde bulunduğu durum, Türk tarihi

Sayfa 182

Saf(öz) Şiir

Hazırlık

3)Ahenk ve ritim şiirin yanı sıra resim, müzik ve tiyatro gibi sanat dalllarında da çok önemli unsurlardır.

Çözümleme inceleme

Sayfa 184

1)Milli Edebiyat döneminin siyasi ve sosyal yaşamında Türk tarihinin önemli bir yeri vardır. Bu şiir de Osmanlı’nın bir mimari mirası olan Süleymaniye Camisi’nin çağrıştırdığı tarihi olayları ve kültür değerlerini anlatmaktadır.

2)Şiir bentler halinde yazılmıştır. Mesnevi tarzında kafiyelenmiştir.  Aruz ölçüsüyle yazılmıştır.

Şiirdeki anlam şiiri oluşturan bentlerin geneline yayılmıştır.

3)Şiirin teması Osmanlının şanlı tarihidir.

6)Verilen dizelerde “mavileşen manzara, duyulan gökte kanat, yerde ayak sesleri” ifadeleri imge değeri taşır.

7)Şiiri oluşturan dil zevki saf şiir anlayışının bir yansımasıdır. Şiirde söz sanatlarına, imge ve mecazlara fazlaca yer verilmesi bunun açık bir ispatıdır.

8)Şiirde kelime ve kelime öbekleri özenle seçilmiştir.

1.Etkinlik

Ses ve söyleyiş ile anlam arasında güçlü bir ilişki vardır.

9)Şiirde ahenk unsurları:

De:redif

Aniye: zengin uyak

İ: redif

T: yarım uyak

Dan: redif

Ara : zengin uyak

Dir: redif

Eri: zengin uyak

U: yarım uyak

Ler/den/dir: redif

Er: tam uyak

Işık: zengin /tunç uyak

(y)a: redif

Apı: zengin uyak

(u)yor: redif

Ol: tam uyak

10) Şiir mesnevi nazım şeklinde olduğu gibi “aa, bb, cc, dd ..” biçiminde kafiyelenmiştir.  Aruz ölçüsüyle yazılmıştır.

11)Şiir ses, söyleyiş ve çağrışım değerleri bakımından saf şiir özelliğini taşır.

12)Şiirde tarihi, sosyal ve bireysel gerçeklik şairin duygu ve düşüncelerine göre ele alınmış, okuyucuya tarihin manevi atmosferini sezdirmek amaçlanmıştır.

13)Şiirde Türk tarihine ait gerçeklikler Süleymaniye Camisi’nin şahsında soyut ve mistik bir şekilde ele alınmış, değiştirilmiştir.

Sayfa 187

Değerlendirme Cevapları

1)YDYD

2)siyah-gri-lacivert, aşk-ölüm-sonsuzluk ve İstanbul, sembolizm

3)C

4)E

5) dilde saflaşma düşüncesi, biçim kusursuzluğunu yakalama fikri, ölçü, kafiye, redif, ritim, ses uyumu gibi özelliklere önem verilmesi, sanat kaygısının ön planda olması

Sayfa 188

1)Okuduğumuz şiir Milli Edebiyat Döneminin  sosyal yaşamında sağlık sorunlarının insanlar üzerindeki etkisini ele almıştır.

2)aa, bb, cc, dd… biçiminde kafiyelenmiştir.

Bentler halinde ve serbest müstezat nazım şeklinde yazılmıştır.

Toplumsal bir problem ele alınmıştır.

Olay, kişi, yer ve zaman unsurlarıyla kurgulanmış bir olay örgüsü vardır.

3) Hasta manzumesi bentler halinde yazılmıştır.

4)Yaşamdan umudu kesmektir.

Sayfa 189

1.Etkinlik

Olay: Hasta bir çocuğun tedavisinin mümkün olmaması

Mekan: Hastane

Kişiler: Anlatıcı, doktorlar, hasta çocuk

Zaman: Olayların geçtiği zaman dilimi belirtilmemiştir.

5)Manzumede kullanılan dil halkın söyleyiş ve ifade özelliklerine dayanır.

2.Etkinlik

Metinde konuşma diline yakın bir dil kullanılmıştır.

6)benzerlik gösterir.

7)Okuduğumuz manzumede uyak, redif, kelime tekrarı ve söyleyiş biçimi ile ritim sağlanmıştır.

8)Şiirde insana özgü bir gerçeklik olan hastalık konusu halktan kişilerin yaşam biçimi ve mekana ait özellikleri çevresinde kurgulanarak anlatılmıştır.

10)Manzumede sağlık, hastalık, tıbbın yetersizliği ve çocukların eğitimi ile ilgili sosyal problemler ele alınmıştır.

11)Dönemin sosyal problemlerine dikkat çekmektir.

12)Osmanlı Devleti’nin sosyal ve ekonomik düzeyini sezdirmektedir.

13)Milli Edebiyat Dönemi Halkın Yaşama Tarzını Yansıtan Şiir Geleneği

Sayfa 190

3.Etkinlik

Hasta manzumesi ritim, ahenk ve yapı ögelerini önemseyen bir anlayışla yazılması bakımından saf şiire benzerken; milletin problemlerini ele alması yönüyle farklılık gösterir.

Anlama Yorumlama

1)Mehmet Akif Ersoy toplumu yönlendirme, toplumsal değerlerin ve tarihten gelen dine dayalı zihniyeti yaygınlaştırmak amacıyla eserlerini manzum hikaye tarzında ortaya koymuştur. Şiirlerinde her hikaye öğüt ve ibret vermekte, toplumu birleştirici bir değer kazanmaktır.

2)

a)Mehmet Akif Ersoy’un aynı zamanda milletvekili olduğunu düşünürsek toplumsal sorunlara duyarlı olma nedenini daha iyi anlarız. Bu duyarlılık ayrıca onun yetiştiği çevreyle de ilgilidir.

b)Safahat kitabı, yazıldığı dönemde olduğu kadar günümüzde de insanın toplumsal yaşam içindeki sorunlarını, maneviyat ve ahlak problemlerini ele alması bakımından büyük bir ilgi görmektir.

3)Halkın yaşayış tarzını ve değerlerini anlatan manzumelere günümüz şiirinde de rastlayabiliriz.

5.Etkinlik

Manzum hikayelerde toplumsal bir sorun bir olay örgüsü biçiminde dile getirilir. Mesnevi tarzında kafiye kullanılır.

6.Etkinlik

 

Hasta

Hüsran

Yapı

Serbest müstezat biçiminde ve aruz ölçüsüyle yazılmıştır.

Bent halinde ve aruz ölçüsüyle yazılmıştır.

Tema

Hayattan umudu kesmek

Çaresizlik

Dil ve Anlatım

Sade fakat özenli bir dil kullanılmıştır.

Sade fakat özenli bir dil kullanılmıştır.

Ahenk

Ahenk unsurları kafiye ve rediftir. Mesnevi tarzında kafiyelenmiştir.

Ahenk unsurları kafiye ve rediftir. Gazel tarzında kafiyelenmiştir. Ancak matla beyit yoktur ve son iki dize aynı seslerle kafiyelenmiştir.

 

Sayfa 191

Değerlendirme Cevapları

1)DDD

2)olay çevresinde oluşan- yapı, manzum hikaye ve şiir, Safahat

3)D

4)E

5)Türk edebiyatında mesnevi geleneğiyle, dünya edebiyatında ise didaktiklik yönünden fabl geleneğine benzer.

Sayfa 192

Değerlerdirme Sorularının Cevapları

1)DYD

2)Milli Edebiyat-Saf şiir, hece

3)E

4)E

Sayfa 193

Olay Çevresinde Oluşan Edebi Metinler(Hikaye)

Hazırlık

2)Milli edebiyat dönemi sanatçıları halkın yaşam tarzı ve kültürüne, tarihi konulara önem vermişlerdir.

Sayfa 197

1)Kütük adlı metinde Osmanlı döneminin Balkanlardaki yayılmacı siyasi anlayışı ve ordu sisteminin işleyişi ile ilgili özellikler ön plana çıkmıştır.

1.Etkinlik

Metnin olay örgüsü: a, i, ç, b, c, h, e, g, d, j, f, ğ2)Belirlediğimiz olay örgüsünde Osmanlı ordusunun fetihleri o dönem Anadolu’da yaşanabilecek türden bir olaydır.

Metinde ortaya konan temel çatışma “zeka ve korkaklık” kavramları üzerine kurulmuştur.

Hikayedeki savaş stratejisi ve komutanlarda bulunması gereken ileri görüşlülük, zeka, cesaret gibi özellikler metne evrensel bir değer kazandırır.

3.Etkinlik

Arslan Bey: Zeki ,ileri görüşlü, kurnaz ve cesur bir komutan.

Hadım Ali Paşa: Ordularını Arslan Bey’in ordusuyla birleşiten bir komutan

Tofel, Pallaviçini: Arslan Bey’in yenmek istediği komutanlar

4.etkinlik

Hikayede kişiler İstanbul dışından seçilmiş, böylece Anadolu insanının cesareti, zekası ve vatanseverliği yüceltilmiştir.

Hikayede anlatılan olaylar 16. Yüzyılda geçmiştir.

16. yüzyılın özelliklerini yansıtmaktadır.

Sayfa 198

6.Etkinlik

Metnin teması askeri başarıdır.

7)3. kişinin ağzından aktarılmıştır. İlahi bakış açısı

8)Yazar, mekana ve kişilere tam olarak hakimdir.

7.Etkinlik

Bir ateşli silah olan top ilk kez Fatih Sultan Mehmet zamanında İstanbul’un fethi sırasında kullanılmıştır.

9)Kütük hikayesinde Türk ordusunun hücum kabiliyeti ve savaşlardaki üstün zekası işlenmiştir.

10)Türk tarihinin en parlak dönemini ele alarak toplumun tarih bilincini canlı tutmayı amaçlar.

8.Etkinlik

Milli Edebiyat dönemi hikaye geleneğine göre yazılmıştır.

Sayfa 199

2.metin Garez

Sayfa 201

1)dönemin sosyal yaşamında yaşanan ekonomik bunalımları, köyden kente ve kentten köye göçün insanlar üzerindeki olumsuz etkilerini dile getirmektedir.

3)Metindeki çatışma  hayal kırıklığı ve yaşamdaki gerçekler üzerine kurulmuştur.

Toplumda her gün yaşanabilecek olaylardır.

10.Etkinlik

Nebile: Anne ve babasından utanır, onları değersiz bulur.

Anne: Kızının üzgün olmasına bir anlam veremez.

Baba: Sürekli zenginlik hayalleri kuran, ailesiyle ilgilenmeyen bir adam

11.Etkinlik

Hikayenin başında Nebile’nin İstanbul’dan döndükten sonra kasabadaki yaşantısı verilmiştir.

12.Etkinlik

Garez hikayesinin teması hayal kırıklığıdır.

5)Metin 3. Kişinin dilinden anlatılmıştır. İlahi bakış açısı

6)Anlatıcı olayları ve mekanları Nebile’nin ruh hali ve bakış açısıyla görmektedir.

Sayfa 202

13.Etkinlik

Milli edebiyat dönemi hikaye geleneği

Sayfa 203

Değerlendirme Sorularının Cevapları

1)DYD

2)Memleket hikayeleri,Maupassant-olay, beklenmedik

3)D

4)B

Sayfa 205

Roman

Hazırlık

1)Milli edebiyat romanı toplumun kültürünü, tarihini, yaşam koşullarını, maddi ve manevi değerlerini, Anadolu’nun keşfedilmemiş güzelliklerini ele aldığı için millilik vasfı taşımaktadır.

3)Milli edebiyat romanları dönemin siyasi ve sosyal olaylarından etkilenmiştir.

Çözümleme- İnceleme

Sayfa 208

1)Ateşten Gömlek romanında 1.Dünya Savaşı sonrasında İstanbul ve Anadolu’da başlayan bütünleşme ve direniş hareketleri mercek altına alınarak kurmaca bir olay anlatılmıştır.

2)Olay örgüsü, insana özgü bir gerçeklik olan aşk, dostluk, vatan sevgisi gibi duyguları ifade etmek üzere düzenlenmiştir.

3)olayların başlangıcı İzmir’in işgal etmesi, bitişi ise Peyami’nin ölümüdür.

4)Metne bütünlük kazandıran olay, İstanbul’daki genç subaylarının Anadolu’daki milli mücadeleye katılmasıdır.

Sayfa 209

2.Etkinlik

Peyami: Hariciye memuru, Milli mücadelenin içinde

Cemal: Ayşe’nin ağabeyi, önemli subaylardan

Ayşe: İzmir’in ve Kurtuluş’un bir sembolü olarak görülen genç bir kadın

3.Etkinlik

Ateşten Gömlek romanındaki kişiler İstanbul’un soylu ailelerine mensup gençlerdir.

4.Etkinlik

Metnin teması milli mücadeledir.

Metindeki olay örgüsü Peyami, Ayşe, İhsan ve Cemal’in hayatları ekseni esas alınarak Kurtuluş Savaşı’nın İstanbul’daki mitinglerden başlayıp Anadolu’ya nasıl yayıldığı anlatılmaktadır.

Metin kahramanlardan biri olan Peyami’nin hatıraları biçiminde oluşmuştur.

Metindeki tasvir ve tahliller Peyami’nin bakışıyla yansıtılmıştır.

5.Etkinlik

Milli mücadeleyi anlatmaktadır.

Milli edebiyat roman geleneğine göre yazılmıştır.

Milli mücadele konusunu işleyen ilk romandır.

Realizm akımının etkisiyle yazılmıştır.

Sayfa 210

Anlama Yorumlama

2)Anadolu’daki milli mücadeleyi ortaya koymaktadır.

3)Yapı ve anlam bakımından bütünlük taşımaktadır.

4)Metindeki tema, kişiler, zaman ve mekan 20. Yüzyılın başlarında Osmanlı’nın son yıllarına ait özellikleri gerçekçi bir şekilde ortaya koymaktadır.

5)Toplumda milli mücadele bilincini yaygınlaştırmaktır.

Sayfa 211

Değerlendirme Cevapları

1)DYDD

2)olaya, realizm, beklenmedik

3)E

4)Refik Halit Karay: Memleket Hikayeleri

Halide Edip Adıvar: Handan

Yakup Kadri Karaosmanoğlu: Yaban

Ömer Seyfettin: Bomba

Sayfa 212

Değerlendirme Cevapları

1)DYD

2)olay, Memleket hikayeleri- Refik Halit Karay,

3)C

4)C

Sayfa 213

Göstermeye Bağlı Metinler

Sayfa 220

Değerlendirme

1)DDY

2)Darülbedayi-i Osmani-Darülelhan, gerçek hayattan-İstanbul, İbnürrefik Ahmet Nuri Sekizinci

3)E

4)Milli edebiyat tiyatrosu, sahne tekniğine uygun olması, toplumun gündeminde olan güncel ve tarihi konuları ele alması ve drama türünün yapı özelliklerini taşıması bakımından Batı tiyatro tekniğine uyumludur.

Sayfa 221-222

Değerlendirme

1)YYD

2)Orhan Seyfi Orhon -Faruk Nafiz Çamlıbel-Halit Fahri Ozansoy-Enis Behiç Koyürek-Yusuf Ziya Ortaç, gerçek hayatı-maneviyatı

3)C

4)E

Sayfa 223

Ünite Sonu Değerlendirme Sorularının Cevapları

1)DDY

2)konuşma-yazı, Ömer Seyfettin- Genç Kalemler- Yeni Lisan, Maupassant

3)C

4)E

5)C

6)E

7)E

8)D

9)E

10)C

11)Yahya Kemal

12)A

13)C

14)B

15)Milli edebiyat döneminde toplumu psikolojik olarak direnişe, birlik ve beraberliğe hazırlayan en önemli etkinliklerden biri edebiyattır. Türk tarihinin zafer sahnelerini, Türk insanının güçlü karakterini ve Anadolu’nun kutsal değerlerini gün yüzüne çıkararak işleyen edebi eserler işgal yıllarında topluma moral vermiş, kendi tarihi ile yüzleşme imkanı sağlamıştır.

CEVAP VER