İslami Dönem İlk Eserler- Atabetü’l Hakayık

Atabetü’l Hakayık

ders notları, türk edebiyatı ders notları, dil ve anlatım ders notları, konu anlatımıİslami dönem Türk edebiyatının ilk ürünlerinden biri olan Atabetü’l Hakayık hakkında hazırladığımız ders notunu cemalaksoy.org sitesinden takip edebilirsiniz. 10. Sınıf Türk edebiyatının önemli konularından olan İslami dönem Türk edebiyatı ilk eserlerini sitemizden takip edebilirsiniz.

12.yüzyılda Edip Ahmet Yükneki tarafından yazılan Atabetü’l Hakayık, bir ahlak ve öğüt kitabıdır. “Hakikatlerin Eşiği” anlamına gelmektedir. Aruz ölçüsüyle; giriş bölümü beyitlerle (aa, ba, ca….) asıl konuyla ilgili olan bölümler ve sonuç bölümü ise dörtlük şeklinde (aaba) yazılmıştır. Yapıtta Arapça ve Farsça sözcüklere sıkça rastlanır. On dört bölümden meydana gelen yapıtın her bölümünde ayrı bir konu işlenir.cemalaksoy.org

Didaktik bir tarzda yazılmış bu yapıtta cömertlik, ilim, doğruluk gibi konular işlenmiştir. Edip Ahmet’e göre bilginin faydası veya bilgisizliğin zararı açıkça görülmektedir.(cemalaksoy.org) Bilgi, mutluluk yoludur. Kemik için ilik ne ise, insan için de bilgi odur. Bilgisiz insan hiçbir şeydir, bir ölüdür. Bilgisize doğru söz ve öğüt tatsız, faydasız gelir. Yaradan Tanrı ancak bilgili olmakla bilinir; insanın kendisi de bilgi ile yükselir. Bilginin temeli olan kıl, insanın gerçek ziynetidir.

Aşağıdaki dörtlükler “Atabetü’l Hakayık”tan alınmıştır:

(Günümüz Türkçesiyle)

Akılsız adamın dili kendi başının düşmanıdır

Birçok adamın kanı dilleri yüzünden döküldü

Çok konuşanlar arasında pişman olanlar çoktur

Diline sahip olanlar içinde pişman olan kim var

 

Düşünerek konuşan adamın sözü, sözün iyisidir

Gevezelik eden dil, karşı konulmaz bir düşmandır

Sözünü başıboş bırakma, dilini sıkı tut

Dilin başıboşluğu bir gün başa bela olur

 

Yalancı insandan uzak dur ve kaç

Sen de ömrünü doğrulukla geçer

Ağzın ve dilin süsü doğru sözdür

Sözünü doğru söyleyerek dilini süsle

 

Doğru ol, doğruluk yap, adın doğruya çıksın

İnsanlar seni doğru diye bilsin

Eğrilik elbisesini bırakıp, doğruluk elbisesini giy

Elbiselerin en iyisi doğruluk elbisesidir

Cevap Ver