İslami Dönem İlk Eserler-Divanı Lügati’t Türk

Divanü Lügati’t Türk

ders notları, türk edebiyatı ders notları, dil ve anlatım ders notları, konu anlatımıİslami dönem Türk edebiyatının ilk ürünlerinden biri olan Divan-ı Lügati’t Türk hakkında hazırladığımız ders notunu cemalaksoy.org sitesinden takip edebilirsiniz. 10. Sınıf Türk edebiyatının önemli konularından olan İslami dönem Türk edebiyatı ilk eserlerini sitemizden takip edebilirsiniz.

1072- 1074 yılları arasında Kaşgarlı Mahmut tarafından yazılmış ve Ebul Kasım Abdullah’a sunulmuştur. Türkçenin bilinen ilk sözlüğüdür. Aslında yalnız bir sözcük değil, İslamiyet Öncesi Türk edebiyatını, tarihini, coğrafyasını, folklorunu, mitolojisini aydınlatan bir kaynaktır.cemalaksoy.org

Yapıt, Araplara Türkçeyi öğretmek ve Türkçenin Arapça ile boy ölçüşebilecek düzeyde bir dil olduğunu kanıtlamak amacıyla yazılmıştır. Yazar, Türkçe sözcüklerin Arapça karşılıklarını vermiş ve bunu halk dilinden derlediği örneklerle desteklemiştir. Sözcükleri ve dilbilgisi kurallarını açıklarken günlük Türkçede kullanılan en güzel cümle, deyim, atasözü ve manzum parçaları örnek olarak vermiştir. Bu örnekler, bugün bile Türk kültürünün en değerli parçaları sayılmaktadır.

Türk sözlü edebiyatının yazıya geçen ilk örnekleri bu yapıtta toplanmıştır.(cemalaksoy.org) Ayrıca Türk boyları ve Türk coğrafyası ile Türklerin örf ve gelenekleri üzerine önemli bilgiler içermektedir ve yapıtta devrin Türk dünyasını gösteren bir de harita bulunmaktadır.

Aşağıdaki sav(atasözü) örnekleri Divanü Lagati’t Türk’ten alınmıştır (Günümüz Türkçesiyle):

Aç olan ne yemez, tok olan ne söylemez?

Aceleci sinek süte düşer.

Avcı ne kadar hile bilse, ayı o kadar yol bilir.

Tanıdık şeytan yabancıdan iyidir.

Faziletin başı dildir.

Kişi şişirilmiş tulum gibidir, ağzı açılınca söner.

Ateş dumansız olmaz, genç kişi günahsız olmaz.

Tüccarın malı temiz olsa yolda kendisi yer.

Düzlükteki sülünü ararken, evdeki tavuğu kaçırma.

Şaşmaz ok olmaz, yanılmadık bilgin olmaz.

Arpasız at aşamaz, arkasız yiğit rakibini yenemez.

Zamanın yaşlandırdığı kişiye boya ayıp sayılmaz.

Zorbalık yurda girse, töre bacadan kaçar.

Kuru kaşık ağıza, kuru söz kulağa lüzumsuzdur.

Cevap Ver