İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı Konu Testi

İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı Konu Testi

10. sınıf Türk edebiyatı konu testlerini cemalaksoy.org sitesi olarak sizler ile paylaşıyoruz. 10. sınıf Türk edebiyatı konularından olan İslamiyet öncesi Türk edebiyatı konu testlerini sizler için hazırladık. İslamiyet öncesi dönem sözlü edebiyat ve yazılı edebiyat dönemi olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Sözlü edebiyat dönemi destan dönemi olarak da bilinmektedir. Bu döneme ait ürünler ile ilgili test soruları ve cevaplarını sitemizde bulabilirsiniz.

1.      

(I) İslamiyet öncesi Türk edebiyatı Türklerin Isla­miyeti benimsediği X-XI. yüzyıla kadar sürer. (II) Çoğunlukla sözlü edebiyata dayanır. (III) Bu­nun nedeni Türklerin göçebe yaşamı nedeniyle yazıyı çok geç kullanmalarıdır. (IV) Sözlü edebi ürünlerde nazım birimi dörtlük, temel ölçü de hece ölçüsüdür. (V) Ayrıca şiirler "baksı" adı ve­rilen saz eşliğinde söylenir.

Yukarıda numaralanmış cümlelerin hangi­sinde bir bilgi yanlışlığı vardır?

A) I.          B)H.         C) III.        D) IV.       E) V.

 

2.      

Aşağıdaki destan-ulus eşleştirmelerinin hangisinde yanlışlık yapılmıştır?

A) Şehname – Arap           B) Gılgamış- Sümer

C) Muhaberata – Hint       D) llyada – Yunan E) Şu – Türk

 

3.      

"Gerçeklerin eşiği" anlamına gelen eser, Yük­nekli Edip Ahmet tarafından yazılan bir öğüt ki­tabıdır. 12. yüzyılda Hakaniye Türkçesiyle yazı­ya geçirilmiştir.

Yukarıda sözü edilen eserin adı nedir?

A) İskendernâme           B) Atabet'ül Hakayık

C) Kutadgu Bilig             D) Kitab-ı Dede Korkut

E) Göktürk Kitabeleri

 

4.      

Aşağıdakilerden hangisi İslamlık öncesi Türk destanlarından biri değildir?

A) Oğuz Kağan                        B) Alp Er Tunga

C) Manas                                 D) Ergenekon

E) Göç

 

5.      

Sembolik dört kahraman aracılığıyla ideal bir devlet adamının nasıl olması gerektiğini mesnevi nazım biçimi, aruz ölçüsü, Hakaniye lehçesiyle aktaran ve 11. yüzyılda yazılan bir si­yasetname kitabıdır.

Burada sözü edilen eser ve eserin yazarı aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

A)   Siyasetnâme, Nizamü'l Mülk

B)   Divan-ı Hikmet, Ahmet Yesevi

C)   Atabet'ül Hakayık, Edip Ahmet

D)   Muhakemetü'l Lûgateyn, Ali Şir Nevai

E)   Kutadgu Bilig, Yusuf Has Hacip

 

6.      

Tasavvuf edebiyatımızın öncüsüdür. Anado­lu'da yaşamadığı halde Anadolu'daki tasavvu­fun gelişmesinde kaynak olmuştur. Dörtlükler halinde ve hece vezniyle oluşturulan Divan-ı Hikmet adlı kitabı İslamlığa geçiş döneminin te­mel eserlerindendir.

Burada sözü edilen tasavvuf öncüsü aşağı­dakilerden hangisidir?

A) Yunus Emre                  B) Ahmet Yesevi

C) Edip Ahmet                   D) Hacı Bektaş Veli

E) Dede Korkut

7.     

I.    Sagu

II.    Taşlama

III.   Sav

IV.  Mersiye

V.   Koşuk

Yukarıda verilmiş edebi ürünlerden hangi ikisi içerik yönüyle benzerlik gösterir?

A) I. ve II.            B) I. ve IV.            C) II. ve III.

D) II. ve IV.         E) III. ve V.

 

8.

VIII. yüzyılda 38 harfli Göktürk alfabesiyle yazılan ve Tonyukuk, Kültigin, Bilge Kağan adına dikilen Türk edebiyatının ilk yazılı bel­geleri sayılan Göktürk (Orhun) Yazıtlarının yazarı kimdir?

A) Thomsen                      B) Bilge Kağan

C) Strahlenberk                 D) Kaşgarlı Mahmut

E) Yolluğ Tigin

 

9.      

I.    Türk lehçesinin  ansiklopedik sözlüğüdür; Kaşgarlı Mahmut tarafından yazılmıştır.

II.    Eserin adı "mutluluk veren kitap" anlamına gelir, Yusuf Has Hacip tarafından yazılmıştır.

III.   Edip Ahmet Yükneki tarafından yazılan eser "hakikatlerin eşiği" anlamına gelmek­tedir.

IV.   12 hikâyeden oluşan eser, Oğuz boylarının komşularıyla olan ilişkilerini, gelenek ve gö­reneklerini anlatır.

Yukarıda numaralanmış cümlelerde aşağı­dakilerin hangisinden söz edilmemiştir?

A) Divan-ı Hikmet           B) Atabetü'l Hakayık

C) Kutadgu Bilig             D) Kitab-ı Dede Korkut

E) Divanü Lûgati't Türk

 

10.

Âşık Tarzı Halk edebiyatının dili sade olup — ölçüsü ve dörtlük nazım birimiyle oluşturulan şi­irlerin başlığı yoktur. Daha çok doğaçlamayla söylendiği için yarım kafiye ağırlıklıdır. Şiirlerin son dörtlüğünde şairin mahlası geçer; mahlas kullanmaya "tapşırma" denir. Şairlerin (ozanla­rın) şiirleri — adı verilen defterde toplanır. Güncel ve sosyal olaylar şiire yansır. Karaca­oğlan, Dertli, Dadaloğlu temsilcilerindendir. Koşma, semai, varsağı, destan gibi nazım bi­çimleri kullanmışlardır. Koşmanın dört nazım türü vardır: ağıt — taşlama ve güzelleme. Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A)   aruz, cönk, mani

B)   hece, cönk, semai

C)   aruz, divan, destan

D)   hece, divan, türkü

E)   hece, cönk, koçaklama

 

11.

Anadolu'da din dışı konularda kasideler, gazeller söyleyen ilk Divan şairidir. Divan şiirinin ilk büyük temsilcisi sayılır. XIII. yüzyılda yaşamıştır. Dili ya­lın ve akıcıdır. Anadolu Selçuklu Sultanı III. Alaed­din Keykubat'a sunduğu Farsça yirmi bin beyitlik "Selçuklu Şehnâmesi"yle tanınır. Bu parçada tanıtılan Divan şairi aşağıdaki­lerden hangisidir?

A) Yunus Emre                             B) Âşık Paşa

C) Ahmedi                                    D) Şeyhi

E) Hoca Dehhani

 

12.   

Aşağıdakilerden  hangisi  İslamiyet öncesi destanlardan biri değildir?

A)   Bozkurt Destanı

B)   Türeyiş Destanı

C)   Şu Destanı

D)   Üç Şehitler Destanı

E)   Alp Er Tunga Destanı

13.

— yüzyıl, Divan edebiyatının en büyük iki şai­rini yetiştirmiştir. Birincisi Bağdat çevresinde yaşayan ve Türkçe, Arapça, Farsça divanları, "Leyla vü Mecnun" gibi eserleri ve Kanuni'ye yazdığı ünlü mektubu Şikâyetname ile tanınan — 'dir. İkincisi ise İstanbul'da saray çevresinde yetişen gazelleri yanında ünlü yedi bendlik Ka­nuni Mersiyesi ile sanatının zirvesine çıkan Sul­tanü'ş Şuara (Şairler Sultanı) — 'dir. Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?

A)   XV.                      Fuzulî                  Nefi

B)   XVII.                    Nedim                  Nâbi

C)   XVI.                     Şeyhi                   Bakî

D)   XVII.                    Şeyh Galip          Nedim

E)   XVI.                     Fuzulî                  Bakî

 

14.   

Bakî, Fuzulî ve Şeyh Galip'in ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A)    Üçü de Divan edebiyatımızın ünlü şairlerin­dendir.

B)    Üçü de Türkçe, Arapça ve Farsça Divan'a sahiptir.

C)   Üçü de Mevlevîdir ve gazel yazmıştır.

D)   Üçü de Leyla vü Mecnun mesnevi yazmıştır.

E)   Üçü de Sebk-i Hindi akımından etkilenmiştir.

 

15.

1375 -1431 yılları arasında yaşamış "Divan" ve "Hüsrev ile Şirin" mesnevisi sahibidir. Ona asıl ününü "Harnâme" adlı mesnevisi sağlamıştır. Bir eşeğin başından geçen olayları anlatan bu mesnevi, Divan edebiyatının en ünlü hiciv ürün­lerindendir. XVI. yüzyılın büyük Divan şairi Fu­zulî'yi etkilemiştir.

Burada özellikleri verilen şairimiz aşağıdaki­lerden hangisidir?

A) Âşık Paşa                                   B) Necati Bey

C) Süleyman Çelebi                       D) Şeyhi

E) Şeyh Galip

 

16.   

Nâbi (I) övgü ve hicivleriyle  (II) ünlü Divan şairidir. Ka-                          

lemini kılıç gibi kullanan şair, söz sanatlarında da olağanüstü bir yeteneğe sahiptir. Daha son­raları İstanbul'un bir ilçesine ismini veren Vezir Bayram Paşa'yı (III)  hicvetmesi sonunu hazırlamış­tır. Padişah IV. Murat  (IV) zamanında XVIII. yüzyılda

yaşayan şairin Siham-ı Kaza  (V) adlı eseri ünlüdür.

Bu parçada numaralanmış sözlerden hangi­sinde bir bilgi yanlışı yapılmıştır?

A) I.           B)ll.           C)lll.        D) IV.        E) V.

 

17.   

Aşağıdakilerden  hangisi  İslamlık öncesi Türk Edebiyatı ürünlerinden değildir?

A) Tuyuğ                     B) Sav                   C) Sagu

D) Destan            E) Koşuk

 

18.

VIII. yüzyılda Orta Asya'da Orhun ırmağı kı­yısında dikilen ve ilk Türk alfabesi olan Gök­türk harfleriyle yazılan Göktürk Yazıtlarında aşağıdaki konulardan hangisi işlenmiştir?

A)    Devlet adamlarının yaptığı yolsuzluklar

B)   Türklerle Çinlilerin elbirliği içinde kalkınmaları

C)   Türk devlet adamlarının milletiyle hesap­laşması

D)   Türk yazı dilinin nasıl geliştirileceği

E)   Türklerle İranlıların yaptığı savaşlar

 

19.   

Aşağıdakilerden   hangisi  Tekke-Tasavvuf edebiyatı şairleri içinde yer almaz?

A) Karacaoğlan                     

B) Ahmet Yesevi

C) Yunus Emre                     

D) Pir Sultan Abdal

E) Kaygusuz Abdal

20.    

Aşağıdakilerden hangisi İslamlıktan önceki ya­zdı Türk edebiyatı ürünlerinden biri değildir?

A) Kutadgu Bilig                  B) Uygur Metinleri

C) Kültigin Yazıtı                 D) Tonyukuk Yazıtı

E) Bilge Kağan Yazıtı

 

21.    

Aşağıdaki eser-şair eşleştirmelerinin hangi­sinde yanlışlık yapılmıştır?

A)   Risalet'ün Nushiyye – Yunus Emre

B)   Siham-ı Kaza – Nedim

C)   Vesilet'ün Necat – Süleyman Çelebi

D)   Hayriye – Nabi

E)   Hüsn-ü Aşk – Şeyh Galip

 

22.    

I.    Nazım birimi dörtlüktür, kafiye zayıftır.

II.    Şairler, şiirlerini "lir" adı verilen saz eşiğin­de söyler.

III.   Şiirlerin  dili  halkın  arasında  konuşulan Türkçedir.

IV.   Kullanılan vezin hece veznidir, bazı şairler aruzu da kullanmıştır.

V.    Hecenin 7'li ve 11'li kalıpları kullanılır. Yukarıda numaralanmış cümlelerden hangi­sinde Halk edebiyatı ile ilgili bir bilgi yanlış­lığı vardır?

A) I.           B) II.        C) III.        D) IV.        E)V.

 

23.    

Aşağıdakilerin hangisinde sanatçı ve onun­la ilgili karşısında verilen bilgilerde bir yan­lışlık söz konusudur?

A)   Bakî    : "Şairler Sultanı" unvanıyla anılanşairin en ünlü eseri "Kanuni Mersi-yesi"dir.

B)   Nâbi    : Divan edebiyatının didaktik şiirlerinin en Önemli ismidir. Oğlu için yazdığı "Hayrabat" adlı mesnevisi vardır.

C)   Nedim:  İstanbul halkının deyimlerini, zevkini şiire getirmiştir, Türk edebiyatın­da "mahallileşme" akımını başlat­mıştır.

D)   Nef'î :   Övgü ve hicivleriyle ünlüdür,"Siham-ı Kaza" hicivlerinin yer aldığı yapıtıdır.

E)   Şeyh : Divan edebiyatının ilk şairidir, lirik Galip    şiirleriyle tanınır, "Selçuklu Şehna­mesi" adlı eseri vardır.

 

24.    

I.    Sanatlı, süslü, ağır bir dil kullanılmıştır.

II.    Sadece yüksek zümrenin anlayabileceği bir edebiyattır.

III.   Biçim ve içerik yönünden Arap-lran kültürü­nün etkisinde kalmıştır.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerde sözü edilen edebiyat dönemi, aşağıdakilerden hangisidir?

A)   Fecr-i Âti edebiyatı

B)   Divan edebiyatı

C)   Halk edebiyatı

D)   Servet-i Fünun edebiyatı

E)   Milli edebiyat

 

25.    

I.    Temel nazım birimi dörtlüktür.

II.    Sade, katıksız bir Türkçe kullanılmıştır.

III.   Genellikle düzyazıya ağırlık verilmiştir.

IV.  Şiirler "kopuz" denen saz eşliğinde söylenir.

V.   Temel ölçü hece ölçüsüdür.

Numaralanmış   cümlelerdeki   bilgilerden hangisi İslamiyet öncesi Türk edebiyatı için söylenemez?

A)l.          B) II.          C) III.        D) IV.        E)V.

Cevap Anahtarı:

1E,2A,3B,4C,5E,6B,7B,8E,9A,10E,11E,12D,13E,14A,15D,16A,17A,18C,19A,20A,21B,22B,23E,24B,25C

CEVAP VER