Lider Yayıncılık 11. Sınıf Türk Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 24-35 Cevapları

Lider Yayıncılık 11. Sınıf Türk Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 24-35 Cevapları

Sayfa 24

Hazırlık Çalışması

1.Etkinlik

Beslendiği Kaynaklar: biçim yönünden divan şiiri, konu bakımından Batı şiiri

Vatan, millet, hürriyet, hak ve sorumluluklar gibi toplumsal nitelikli konular

Şiir Üzerine Tartışan Şahsiyetler: Recaizade Mahmut Ekrem ve Muallim Naci

Batı Şiirinden İlk Çeviri Yapanlar: Şinasi, Namık Kemal, Ahmet Vefik Paşa

Şiirimize Giren Yeni Temalar: vatan ,millet, hürriyet, bilim, felsefe

Sayfa 25

1)Gazel adlı şiirin ses ve anlam özellikleri;

 

Redif

Uyak

…kaşaneler gördüm

…viraneler gördüm

-ler gördüm

Âne(zengin uyak)

…Babı Ali’de

…divaneler gördüm

-ler gördüm

Âne (zengin uyak)

 

Okuduğumuz şiir divan şiiri geleneğine göre kaleme alınmıştır. Şiirde aruz ölçüsü ve nazım birimi olarak beyit kullanılmıştır. Şiirin nazım şekli gazeldir. İlk beyitteki dizeler kendi arasında uyaklıdır.

2)Şiirde uyak, redif, aliterasyon ve iç ses benzerlikleri gibi ahenk unsurları kullanılmıştır.

Sayfa 26

3)Şiirde Batı’nın gelişmişliği, Doğu’nun geri kalmışlığı konusu ele alınmış, beyitlerde bu anlam doğrultusunda birleşmiştir. İlk beyit ile sonraki beyitler arasında anlam bütünlüğü vardır. Divan şiirinde her beyit anlam bakımından bağımsızdır. Tanzimat şiirinde ise anlam şiirin geneline yansıtılır.cemalaksoy.org

4)Metin aruz ölçüsüyle yazılmıştır. Nazım birimi beyittir. Metinde beş beyit kullanılmıştır.

5)Metinde “kâşâne” Batı medeniyetini, “virane” ise Doğu medeniyetini temsil eden kelimelerdir. O dönemde Bâb-ı Ali semti, ülkenin basın yayın merkezidir ve yazarlar günlerinin çoğunu burada geçirirler. Ülke ve dünyadaki gelişmeleri buradan takip ederler. Şair, bu yazarların çoğunun Eflatun’u bile beğenmeyecek kadar kibir hastalığına tutulduğunu anlatmaya çalışmıştır.

6)”sâl- hane” kesimevi demektir. Şair, dünyada birçok hükümetin insanları kesip katleden bir salhaneye döndüğünü düşünmektedir. Aslında şairin kesip katletmek sözünden kastı, insanlara düşünce ve ifade özgürlüğünün tanınmamasıdır.

7)Şiirde divan şiiri ve tasavvuf düşüncesine ait kavram ve imgeler dönemin sosyal ve siyasi yapısını ifade etmek için farklı bir amaçla kullanılmıştır. Şair “meyhane köşesi, içki içilen yer, dünya meyhanesi” ifadeleriyle Doğu’nun içinde bulunduğu gafleti ve umursamazlığı anlatmaya çalışmıştır.

8)Şair son beyitte içinde bulunduğu sarhoşluktan(gerçek sarhoşluk değil) ileri gelen baş ağrısının bu dünyanın keyfi için çekilmeye değmeyeceğini söylüyor. Onun sarhoşluğunun nedeni, aslında içki içmekten değil, Batı ve Doğu medeniyetleri arasında yaşam koşulları bakımından uçurum sayılacak farklılıkların olmasıdır.

9)Şiirde gözlemin ağırlıklı olduğunu, bunula birlikte sezgilerin değil düşüncelerin dile getirildiğini söyleyebiliriz.

10)Metinde dile getirilenler o dönemin genel özelliklerini yansıtmaktadır.

11)Şairin metinde eleştirdiği hususlar bugün de geçerliliğini korumaktadır.

12)Beyitler her biri anlatılmak istenen düşüncenin bir yönünü ortaya koymaktadır.

13)Metnin teması, Ziya Paşa’nın bilime, sanata, ekonomiye, sosyal haklara, milletin huzur ve refahına, akılcılığa önem verdiğini gösteriyor.

14)Ziya Paşa, Batı’daki gelişmeleri imrenerek izliyor.

15)Okuduğumuz metin Ziya Paşa’nın edebi ve siyasi kişiliğini tam olarak yansıtmaktadır.

16)Ziya Paşa, toplumu eğitmek, bilinçlendirmek, aydınlatmak amacıyla eserlerini kaleme almıştır. Bu nedenle şiirlerinde klasisizm akımının etkilerini görürüz.

3.Etkinlik

Hürriyet kavramını ilk kullanan ve savunan yazar olmasıdır.

4.Etkinlik

Metnin son paragrafında Namık Kemal’in esarete karşı olduğu, toplumdaki fertlerin eşit ve hür olması gerektiğini savunduğu anlatılmaktadır.

5.Etkinlik

Bireyin hürriyeti ile vatanın ve ulusun bağımsızlığı arasında güçlü bir ilişki vardır.

Sayfa 29

6.Etkinlik

1)Metnin biçimleri ikişer dizeden oluşan beyitlerdir. Metinde 16 birim kullanılmıştır.

2)

a)Metnin Uyak ve Redifleri

 

Redif

Uyak

-selametten

..hükümetten

-ten

Met(zengin uyak)

Hizmetten

İ’anetten

-ten

Et(tam uyak)

Sanma

Kıymetten

-ten

Et(tam uyak)

Kim

Şehadetten

-ten

Et(tam uyak)

 

b)uyak şeması: aa,aa,ba,ca,ça,da…

3)Metinde ritim uyak, redif ve aruz ölçüsüyle sağlanmıştır.

4)Kaside, divan şiirinin nazım şekillerindendir. Kasidenin en belirgin özelliği bir devlet ya da din büyüğüne övgülerde bulunmaktır. Namık Kemal ise kendi döneminin sosyal ve siyasi koşullarını dikkate alarak kaside türüne yeni bir boyut kazandırmış, belli bir kişiyi değil “hürriyet” kavramını övmüştür.

5)Metnin teması hürriyettir.

6)Metnin temasını oluşturan yapı birimleri beyitlerdir.

7-8)Metin organik bir bütünlük göstermektedir. Bütün beyitler ilk beyitle uyaklıdır.

9)Şair vatan ve hürriyet kavramlarını soyut bir düşünce, bir hayal olarak ele almıştır.

10Şair son beyitte Türk milletine seslenmektedir.

11)Metnin teması, Namık Kemal’in toplumcu, özgürlükçü, milliyetçi düşüncelere sahip olduğunu göstermektedir.

12)Şiirde ağırlıklı olarak klasisizm akımının etkisi görülmektedir.

13)Atatürk milli mücadeleyi başlatırken Namık Kemal’in fikirlerinden etkilenmiştir.

15)Vatan ve hürriyet kavramları geçmişte olduğu gibi günümüzde de evrensel değer taşımaktadır.

Sayfa 31

Tecelli Yahut Teselli

1)Metne hakim olan duygu ölen  sevgiliye duyulan özlemdir.

2)

a)Metnin nazım birimi benttir.

b)Metnin uyak ve redifleri:

 

Redif

Uyak

–kûh-sâre

..civâre

-e

Âr(zengin uyak)

…hıyâban

—reg-güzâre

-e

Âr(zengin uyak)

Bir köy

Minâre

-e

Âr(zengin uyak)

Uyanmış

..kenâre

-e

Âr(zengin uyak)

 

 

c)Metnin uyak şeması: aa,ba, ca, da,….

3)Metinde ölüm gerçeği ele alınırken “serviliklerden yükselen bulutlar, meleklerin sultanı, sararmış ağaçlar, cennet” gibi kelime ve kavramlardan yararlanılmıştır.

4)Beyitler, birbiriyle hem yapı hem ses ahengi hem de konu bakımından ilişkilidir.

Sayfa 32

5)Metni oluşturan birimlerin yerlerini değiştirirsek metnin yapı, ahenk, anlam bütünlüğü bozulur.

6)Metinde konuşan kişi, eşini kaybetmiş olmanın verdiği üzüntülü bir ruh hali içindedir. Tabiatı izlerken eşinin hayali ile  karşılaşmayı ümit etmektedir.

7)Şair üst düzey diyebileceğimiz sanatsal bir dil kullanmış olmakla birlikte günlük konuşma dilinin olanaklarından da yararlanmıştır. Şiirde “seher vakti, çocuklar hep uyurdu,  sorardım, bakardım” gibi ifadeler günlük konuşma diline ait olan ifadelerdir.

8)Metinde kullanılan kavram ve kelimeler genellikle bireysel bir duyarlılığı yani ölüm teması dile getirecek şekilde seçilmiştir.

9)Metinde “sis, minare, kuşların uyanması, sararan ağaçlar, melek, bulut, ufuk” gibi kelime ve kavramlar imge değeri olan ifadelerdir.

10)Şair, gördüğü bir köyün üst kısmında  yer alan iki minareyi mezar taşlarına benzetmektedir. Öyle bir benzetmeyle bize eşinin ölmüş olduğu ve bir mezarda yattığı fikrini vermektedir.

11)bireysel duygulara ağırlık verdiği için kendi döneminin sosyal ve siyasi özelliklerinden çok sanat ve dil anlayışını yansıtmaktadır.

12)Metnin teması, yazıldığı dönemde eşini kaybetmiş bir şairin hüznünü yansıtmaktadır.

13)Metnin dize düzeni Ahbülhak Hamit’in şiirde biçim arayışının bir yansımasıdır. Tanzimat şiirinde başlayan konu bütünlüğü bu şiirde biraz daha yerleşmiş, tema şiirin geneline yayılmıştır.

14)Teselli Yahut Tecelli: Ölüm teması işlenmiştir. Tema, karamsar ve hüzünlü bir yaklaşımla ele alınmıştır.

Rabbim Bir Gök Verdi Ki Bizlere: Yaşama sevinci teması işlenmiştir. Temaların ele alınışında Allah’a şükretme, yaşamaktan duyulan memnuniyet ön plandadır.

Bursa’da Zaman: Zaman teması işlenmiştir. Zaman bir imgeye dönüştürülerek ifade edilmiştir.

Ortak Yönleri: Ele alınan temaları bireysel bir bakış açısıyla dile getirmeleri, temanın sosyal boyutuna değinmemeleridir.

15)Romantizm

16)Metinde dile getirilen ölüm gerçekliği metnin yazıldığı dönemin gerçekliklerinden biridir.

Sayfa 33

9. Etkinlik

 

Klasisizm

Romantizm

Özellikleri

Şiir ve tiyatroda etkisini göstermiş bir akımdır.

Akıl ve sağduyu en önemli ölçüttür.

Hayaller ve duygular akıl yoluyla denetim altına alınır.

Klasikler biçim kusursuzluğuna önem verirler.

Konularını tarihten ve mitolojiden seçerler.

Anlatımda seçkin çevrelerin dili kullanılmıştır.

Klasisizme tep ki olarak doğmuştur.

Birey, öznellik, düş gücü, kişisellik önemlidir.

Her sınıftan insanlar konu olarak seçilir.

Aşk, ölüm, tabiat milli ve dini duygular işlenir.

Romantizmde ilk eserler tiyatro alanında verilir, ancak daha sonra roman ön plana çıkar.

Farklılık

 

 

Benzerlik

Tek ortak özelliği, 18. Yüzyılda Fransa’da ortaya ÇIKMIŞ OLMALARIDIR.

 

 

Sayfa 34

Anlama Yorumlama

1)Şiirlerin uyaklanış biçimi, nazım birimleri ve ölçüleri divan şiiri geleneğinin biçim özelliklerini yansıtmaktadır. Tanzimat şiiri biçim bakımından divan şiirinin devamı niteliğindedir. Farklılık sadece işlenen konularda görülür.

10.Etkinlik

2)Hürriyet Kasidesi’nde esaretin insan üzerindeki yıkıcı etkileri, Gazel’de ise toplumun geri kalmışlığı ve medeniyetten uzak oluşu ele alınmıştır. Bu şiirlerde dile getirilen sorunlar, Atatürk tarafından “çağdaşlık ve uygarlık” alanında yapılan yenilikler kapsamında ortadan kaldırılmış; toplum hem bağımsızlığa hem de çağdaş medeniyetler seviyesine ulaşmıştır.

Sayfa 34-35

Ölçme ve Değerlendirme Cevapları

1)Gazel: satirik şiir

Hürriyet Kasidesi: Satirik şiir

Tecelli Yahut Teselli: Pastoral şiir

2)DDDY

3)D

4)C

5)Namık Kemal, Ziya Paşa, sanat toplum içindir.

Lider Yayınları 11. Sınıf türk Edebiyatı Sayfa 36-46 Cevapları İçin Tıklayınız.

4 YORUMLAR

CEVAP VER