Mensur Şiir, Özellikleri, Temsilcileri

 Mensur Şiir, Özellikleri, Temsilcileri

Mensur şiir, hayal ve duyguların; ölçü, uyak, redif gibi şekle özgü sınırlayıcı öğelere bağlı kalınmadan şiirin ses ahenk, söyleyiş, tema özelliklerini yansıtacak şekilde kısa ve yoğun olarak kaleme alındığı yazılardır.

  Edebiyatımızda mensur şiir, “ mensure” olarak da adlandırılmıştır.cemalaksoy.org

Sanatlı düz yazı  anlamına gelen mensur şiirin kaynağı Fransa’dır. Mensur şiir, Fransız edebiyatında ortaya çıkıp oradan Türk edebiyatına geçen edebi türlerdendir. Türk edebiyatında yüz yıllardır süren edebi etkinlikler içerisinde halk hikayelerinden divan şiirine kadar nesirde ve nazımda mensur şiirin kalıplarının zorlandığı görmekteyiz. Devirler boyunca bu faaliyete bir ad konmadığından birçok şeyde olduğu gibi bu tür metinleri adlandırmak ancak edebiyatımızda Fransız etkisi başladıktan sonra mümkün olabilmiştir.

Mensur şiirin; özellerini bulmasını ve tutunmasını Charles Baudelaire, İsidore Duacasse ve Arthur Rimbaud gibi şairler sağlamışlardır.                             

Mensur şiir, edebiyatımıza Tanzimat döneminden sonra Fransız edebiyatından yapılan şiir çevirileriyle girmiştir. Bu süreç Şinasi’nin şiir çevirileriyle başlamış, Recaizade  Mahmut Ekrem’in  katkılarıyla devam etmiştir. Edebiyatımızda batılı anlamda mensur şiirin ilk temsilcisi Halit Ziya Uşaklıgil’dir. Servetifünun sanatçılarının mensur şiirleri de dönemin şiirleri gibi aşırı duygusallıklarının, alınganlıklarını ve karamsarlıklarını yansıtır. Halit ziya Uşaklıgil, bu türde iki eser vermiştir: mensur şiirler ve mezardan sesler.cemalaksoy.org

Mensur şiirler

Edebiyatımızda, batılı anlamdaki mensur şiirin ilk örneğidir. Bu eser, 47 mensur şiirden oluşmakta ve her birinin konusuna göre adı bulunmaktadır.

Mezardan Sesler

12 mensur şiirden oluşmaktadır. Halit Ziya Uşaklıgil annesinin ölümü üzerin kaleme aldığı bu eser, Abdülhak Hamit Tarhan’ın, eşinin ölümü üzerine yazdığı “Makber” adlı şiiri anımsatır. Bu eserdeki yazılarda başlık kullanılmamıştır.

Servetifünun döneminde Mehmet Rauf da mensur şiir türünde başarılı olmuştur.(cemalaksoy.org) Mehmet Rauf, mensur şiirlerini “ Siyah İnciler” adlı eserlerinde bir araya getirmiştir.

Servetifünun döneminde mensur şiir türünde eser veren diğer isimler ise Hüseyin Cahit Yalçın, Ahmet Hikmet Müftüoğlu, Celal Sahir, Faik Ali  gibi sanatçılardır.

Cevap Ver