Namık Kemal’in Hürriyet Kasidesi Adlı Şiirinin Ahenk, Yapı, Söz Sanatları ve Dil ve Anlatım Özellikleri

Namık Kemal’in Hürriyet Kasidesi Adlı Şiirinin Ahenk, Yapı, Söz Sanatları ve Dil ve Anlatım Özellikleri


 Tanzimat dönemi şair ve yazarlarından olan Namık Kemal’în dillere pelesenk olmuş ünlü Hürriyet Kasidesi adlı şiirinin değerlendirmesini Türk dili ve edebiyatı öğretmeni Cemal Aksoy’un hazırladığı ders notuyla sizlere sunuyoruz. Bu yazımızda Hürriyet Kasidesi’nin dil ve anlatım özellikleri, Hürriyet Kasidesi’nin yapı özellikleri, Hürriyet Kasidesi’nde yer alan söz sanatlarını bulacaksınız.

hürriyet kasidesi

Hürriyet Kasidesi, aruz ölçüsüyle yazılmıştır. Nazım birimi beyittir. Kaside nazım şeklinin gereği olarak 31 beyitten oluşur.

Şiirin teması “hürriyet”tir. Şiirde birimler(beyit) bir anlam bütünlüğü içinde hürriyet teması etrafında birleşmiştir. Bu anlam bütünlüğü uyak ve redif gibi ses ahengi sağlayan ögelerle akıcılık kazanmıştır.

Birimlerin her biri hürriyetin farklı bir alandaki önemini dile getirmekte, böylece hürriyetin tüm yaşamını kapsayan geniş bir kavram olduğu düşüncesini ortaya çıkarmaktadır.cemalaksoy.org

Hürriyet Kasidesi, Tanzimat döneminin bir gerçekliği olan Batılılaşma sürecinin çerçevesinde hürriyet kavramını ele almıştır. Ele alınan tema bireysel değildir. Bireyin toplumsal ihtiyaçları ön plana çıkarmaktadır. Metnin genelinde hürriyetin toplumsal yaşam açısından önemi anlatılmıştır.

Tanzimat dönemindeki kasidelerde daha çok sosyal mesajı olan konu ve temalar ele alınmıştır. Şiirin başından sonuna konu bütünlüğüne önem verilmiştir.

Şiirin teması “hürriyete övgü”dür. Öğretmek, yönlendirmek amacını sezdiren açıklayıcı niteliği olan bir söyleyişi vardır. Ses ahengi uyak ve rediflerle sağlanmıştır.

Hürriyet Kasidesi, biçim özellikleri ve ahenk öğeleri bakımından divan şiiri geleneğini yansıtır. İçerik bakımından yeni temaları ele alır ve dolayısıyla yeni şiirin özelliklerini yansıtır.

Hürriyet Kasidesi’nde “hürriyet” teması sosyal boyutuyla ele alınmıştır.

Hürriyet Kasidesi Söz Sanatları

1.Beyit:Münharif-sıdk: Tezat

Bab-ı hükümet: Mecaz-ı mürsel

2.Beyit:İanet-hizmet: Tenasüp

Hürriyet Kasidesi’nin 3. Beytindeki sös sanatları şunlardır:

-hakir, eksiklik kelimeleri anlamca yakındır.(tenasüp)

-şiirin ilk dizesinde anlatılmak istenen düşünce ikinci dizede bir atasözü ile güçlendirilmiştir.(irsal-i mesel)

Yere düşmekle cevher(zulüm altındaki millet) :Teşbih

4.Beyit: Hak: Tekrir (her beyitte tekrarlandığı için)

Gam-cevr-minnet: Tenasüp

Vücudun mayası-vatan toprağı: Teşbih

Hürriyet Kasidesi’nin 5. Beytindeki sös sanatları şunlardır:

-insafsız avcıya hizmet etmekten zevk alanlar, köpeğe benzetilmiştir.(teşbih)

Denaet-köpek-seyyad: Tenasüp

6.Beyit: Fani-Baki: Tezat

7.Beyit: Nedendir-Nedir: İstifham

8. Beyit: Utanmak- ar eylemek: Tenasüp

10. Beyit: İttihad-İtilaf: Tezat

Hürriyet Kasidesi’nde ses ahengi uyak, redif, ölçü, aliterasyon, asonans gibi öğelerle sağlanmıştır.

Hürriyet Kasidesi söyleyiş ve ahenk bakımından eski şiirin izlerini taşırken tema bakımından yenidir.

 

2 YORUMLAR

Cevap Ver