Nova Basın Yayınları 10. Sınıf Türk Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 45-52 Cevapları

Nova Basın Yayınları 10. Sınıf Türk Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 45-52 Cevapları

Araştırma

1)Destanların oluşumunda toplumun hafızasında derin izler bırakan doğal afet, savaş, göç gibi büyük olaylar ve bu olaylar içerisinde gücü, cesareti ve birleştirici rolü ile ön plana çıkan karakterler etkili olmuştur.cemalaksoy.org

Sayfa 45

Hazırlık

1)Gereğinden fazla yazı yazan birini “Destan mı yazıyorsun?” diye uyarırız. Bu sözle, destanların uzun soluklu yazılar olduğunu ifade etmek isteriz. Büyük bir başarıya imza atılmışsa “destan yazmak” deyimini kullanırız. Bu sözü kullanmamızın nedeni ise büyük başarıların, kahramanlıkların daha çok destanlarda görüldüğünü ifade etmektir.

2)a) Kayıkçı Kul Mustafa’nın  “Destan” adlı şiirinde Genç Osman’ın olağanüstü kahramanlığı, cengaverliği coşkulu bir dille anlatılmaktadır. Şiirin bu özellikleri destan türüyle örtüşmektedir.

b)Destanlar masallara göre gerçekliğe daha yakındır. Birçok destan konusunu tarihi bir olaydan, bir savaş ya da doğal afetten almıştır. Ancak bu olaylar destan biçimine sokulurken abartılır, hayal gücüyle farklı bir boyut kazanır. Masallar ise tamamen hayal ürünüdür ve gerçeklikten uzaktır.

Sayfa 46

2)Ergenekon Destanı’ndan alınan bu cümleler Türkler’in o dönemde atlı göçebe kültürüne özgü bir hayat yaşadığını göstermektedir. Türkler, çadırlarda yaşamaktadır. Hayvancılık, eski Türklerin en önemli ekonomik unsurlarından biridir.

Sayfa 47

4)Olay Örgüsü:

–Düşmanlar, kendilerini kovalayan Göktürklere geri döner ve Göktürkleri mağlup eder.

—Düşman elinde tutsak olan İl Han’ın oğlu Kayan ile yeğeni Tukuz, ailelerini de alarak düşman elinden kaçarlar.

—Ergenekon’da 400 yıl kalan Türkler, demir dağı eriterek eski yurtlarına geri dönerler, düşmanlarından intikam alırlar.

—Yurtlarında kalamayacaklarını anlayınca yüksek bir dağa tırmanırlar. Ergenekon dedikleri bir bölgeye gelip yerleşirler.

—Tüm erkekler öldürülür, çocuklar esir olarak götürülür.

5)Destanda Türklerin yurtlarını kaybedişleri ve yüzlerce yıl içinde çoğalıp güçlenerek yeniden ele geçirmeleri anlatılmaktadır. Olay örgüsü kişilerden daha fazla ön plana çıkarılmıştır.

6)Destanda Ergenekon adı verilen mekanın olağanüstü özellikleri vardır.

7)a)Destan, paragraf birimlerinden oluşmaktadır. Paragraflar, olay örgüsünün akışına uygun biçimde sıralanmıştır.

b)Metnin teması bağımsızlık düşüncesidir.

c)Metnin teması olan bağımsızlık düşüncesi, birçok milletin tarihinde ve mitolojisinde önemli bir yere sahiptir. Türklerin bağımsızlık mücadelesi ve bir uygarlık olarak ayakta kalma çabası destanlarda en çok işlenen temalar arasında yer almıştır.

8)Bağımsızlık ve özgürlük düşüncesi tüm insanlığın ortak paydasıdır. Metinde Türklerin katledilmeleri ve kendi yurtlarından çıkarılmaları evrensel bir duyarlılığa göre ele alınmıştır.

9)Ergenekon Destanı’nda anlatılan olayların tam olarak hangi tarihler arasında geçtiği belli değildir.

10)Ergenekon Destanı’nın başında Türklerin geniş bir coğrafyada hüküm sürdükleri ifade edilmektedir. Bu geniş mekan, Türklerin cihangirlik anlayışının bir sembolüdür.

11)Destanda mekanlar şu şekilde anlatılmıştır:

Türk illerinde Göktürk oku ötmeyen, Göktürk kolu yetmiyen bir yer yoktu.

Geldikleri yoldan başka yolu olmayan bir yere vardılar. O da öyle bir yoldu ki bir deve, bir at bin güçlükle yürürdü.

Vardıkları yerde akarsular, çeşmeler türlü türlü otlar, meyveli ağaçlar, türlü türlü avlar vardı.

Görüldüğü gibi mekanların anlatımında çok canlı bir tasvir ve gözlem gücü etkili olmuştur.

12)a)Destan dilinin oluşmasında destanın konusu, yaşatmak istediği duygular ve tema etkili olmuştur. Destanın başında bir kargaşa süreci anlatılmaktadır.

b)Ergenekon Destanı’nda destan dilinin oluşumunda mitolojik unsur olarak “Ergenekon” adı verilen bölge ilk sırada yer alır. Bu yer, Türklerin kendilerine Tanrı tarafından verildiğine inandıkları yerdir. Türkler Ergenekon’a bir dişi kurdu takip ederek gitmişlerdir. Bu kurt da Türklerin mitolojik unsurlarından biridir.

Sayfa 48

13)Ergenekon’da güven içinde yaşayan Türkler, atalarının hikayeleri ile büyümüşlerdir. Burada bir yere, bir yurda ait olma fikri hep canlı tutulmuştur.

14)Destanların özel anlatıcıları vardır. Ozanlar, destanları topluma anlatırlar. Destan anlatıcıları, etkileyici bir anlatım ve doğaçlama özelliğine sahiptirler. Ezberleri güçlüdür. Jest ve mimiklerini etkili bir şekilde kullanırlar.

15)Destanların anlatıldığı dönemde eğitimciler, bürokratlar ve din adamları ve askerler gibi zümreler henüz yoktur. Bu zümrelerin görevini ozanlar yürütmektedir.

16)

 

Kul Mustafa’nın Destan adlı şiiri

Ergenekon Destanı

Konu

Genç Osman’ın yiğitliği

Türklerin Ergenekon’a sığınması

Yapı

Manzum(şiir)

Düzyazı

Anlatım Özellikleri

Coşkulu bir anlatımı vardır. Ağırlıklı olarak Genç Osman’ın tasviri yapılmıştır.

Bir olay örgüsü vardır. Öyküleyici, betimleyici anlatım türlerine ağırlık verilmiştir

 

Sayfa 50

1)

 

Ergenekon Destanı

İlyada Destanı

Tema

Bağımsızlık

Savaş

Kişiler

Kayan Han, Tukuz Han, Börte Çene

Akhileus, Hektor, Apollon, Priamos, Dardanasoğlu

Olay Örgüsü

Geniş bir alana hakim olan Göktürkler, düşmanlarının birleşmesiyle saldırıya uğrar ve birkaç aile dışında tümü öldürülür.

Düşman elinde tutsak olan Kayan Han ve Tukuz, ailelerini de alarak kaçarlar.

Güvenli bir yer olan Ergenekon’a sığınırlar.

Burada 400 yıl kalan Türkler, atalarının topraklarına geri dönmeye karar verirler.

Sarp dağı aşmak için dağın etrafına odun ve kömür dizerek yakarlar, demir madeni eriyince bir geçit oluşur.

Türkler ata yurduna gelerek düşmanı yenerler ve yeniden buralara hakim olurlar.

Akhaların komutanı Akhilleus, Tanrı Apollon’a kendisini Troya’dan uzaklaştırdığı için kızar.

Akhilleus, Troya’ya geri döner.

Bir ihtiyar, kale önünde düşmanı bekleyen Hector’u içeri girmesi için ikna etmeye çalışır.

Hector, ihtiyarı dinlemez ve Akhilleus’la savaşmaya karar verir.

Akhilleus, Hector’un boyun boşluğuna kargısını saplar.

Hector, cenazesini ailesine ve halkına teslim etmesi için Akhilleus’a yalvarır.

Akhilleus, Hector’un bu isteğini kabul etmez ve onu öldürür.

Mitolojik Öğeler

Destanda Ergenekon bölgesi kurt, savaş, demir gibi mitolojik öğeler kullanılmıştır.

Mitolojik öğe olarak çeşitli tanrılar yer almaktadır. Bu tanrılar insanlarla konuşabilmektedir.

Dil ve Anlatım

Açık ve sade bir dili vardır. Olay örgüsü öyküleyici ve betimleyici anlatımla aktarılmıştır.

Açık ve sade bir dili vardır. Olay örgüsü şiir diliyle aktarılmıştır. Öyküleyici ve betimleyici anlatıma ağırlık verilmiştir.

 

2)İlyada Destanı’nda Akhalar ile Troyalıların savaşı anlatılmaktadır.

3)Agamemnon: Atreus’un oğludur. Argos ve Mykene kralıdır.

Aias: Telamon’un oğludur. Akhilleus’tan sonra Akhaların en büyük yiğididir.

Akhilleus: Thetis ile Peleus’un oğludur. En üstün Akha yiğididir.

Apollon: Güneş tanrısıdır. Zeus ile Leto’nun oğludur. Savaşta Troyalıların yanındadır.

Hector: Troya kralı Priamos’un oğludur. En büyük Troyalı yiğittir.

Helene: Melenos’un karısıdır. Paris tarafından kaçırılır.

Hera: Zeus’un kardeşidir. Savaşta Akhaların yanındadır.

Melenaos: Agamemnon’un kardeşidir.

Paris: Troya kralı Priamos’un oğludur. Helen’i kaçırır.

Zeus: En büyük tanrıdır. Tanrıların babası ve kralıdır.

4)Destanlar bir sanat metni olmalarının yanı sıra öğretici niteliklere de sahip olabilir. Ergenekon Destanı’nda eski Türklerin sosyal, kültürel ve ekonomik hayatlarıyla ilgili bilgiler sezdirilmektedir.

5)Ergenekon Destanı’nda anlatılanlar, Türk milletinin  hayal gücü ve yüceltme duygusuyla ortaya çıkarmış olduğu bir olay örgüsüdür. Destanda Türklerin Orta Asya’da  siyasi bir güç olarak yaşadığını, çevresindeki düşmanlarla mücadele halinde olduğunu, ekonomisinin avcılığa, hayvancılığa bağlı olduğunu, boylar halinde yaşadığını ve boy liderlerini saygın kişiler olarak kabul ettiğini görmekteyiz.

Sayfa 51

Anlama Yorumlama

5)Günümüz toplum hayatıyla destanlarda anlatılan toplum hayatı farklıdır. Çünkü günümüzde bilgi, akıl ve bilim her alanda belirleyici etkenlerdir. Destan dönemindeki toplumlarda ise duygu ve hayaller olayları şekillendirir.

8)Mehmet Akif Ersoy’un “Çanakkale Şehitlerine” adlı şiirini de destan olarak kabul edebiliriz. Çünkü bu şiirde bir milletin tarihinde derin izler bırakan bir var oluş mücadelesi çok etkileyici bir dille anlatılmaktadır. Bu şiir, yazarı belli olduğu için yapma destan özelliği taşımaktadır.

Sayfa 51-52

Değerlendirme Cevapları

1)E

2)İslamiyet-İslamiyet-Destanlar-doğal ve yapma

3=D

4)doğuş-yayılma-derleme(yazıya geçirme)

5)A

6)C

Nova Yayınları 10. Sınıf Türk Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 53-60 Cevapları İçin Tıklayınız.

1 YORUM

  1. […] Nova Basın Yayınları 10. Sınıf Türk Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 45-52 Cevapları Lider Yayıncılık 11. Sınıf Türk Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 24-35 Cevapları Nova Yayıncılık 10. Sınıf Türk Edebiyatı Sayfa 38-44 Ders Kitabı Cevapları 9. Sınıf Türk Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 22-26 Cevapları Ekoyay Yayınları Ada(Gökçen Berke) Yayınları 9. Sınıf Dil ve Anlatım Sayfa 28-31 Ders Kitabı Cevapları Lider Yayıncılık 11. Sınıf Türk Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 14-22 Cevapları […]

CEVAP VER