Öğretici Metinler ve Özellikleri Hakkında Bilgi

Öğretici Metinler ve Özellikleri Hakkında Bilgi

9.sınıf Türk edebiyatı ders notlarıcemalaksoy.org sitesinden takip edebilirsiniz. Lise 1 Türk edebiyatı ders notlarının tamamını sitemizden takip edebilirsiniz. Metin, öğretici ve sanatsal metinler, edebi metin, edebiyat ve gerçeklik, edebiyat ve gerçeklik gibi konu başlıklarına ait 9. Sınıf Türk edebiyatı konu anlatımlarını sitemizde bulabilirsiniz.

Amacı okuyucuyu bilgilendirmek olan metinlerdir.

Bu tür metinlerde sözcükler gerçek anlamlarıyla kullanılır.

Her okuyucu aynı anlamı bulur.cemalaksoy.org

Gerçek olduğu gibi aktarılır. Sanatçının hayal dünyası işin içine girmez.

Dil göndergesel işlevde kullanılır.

Öğretici metinlerde bilgi vermek amaçlandığı için kişisel bakış açısına yer verilmez. Bu tür metinler daha çok nesnelliğin ön planda olduğu metinlerdir.

Misal: TBMM “Türkçede Bozulma ve Yabancılaşmanın Araştırılması ve Türkçenin Korunması ve Etkin Kullanımı İçin Alınması Gereken Önlemlerin Belirlenmesi” amacıyla bir araştırma komisyonu kurdu. Türkçe kirlendi, yozlaştı, öldü bitti feryatları göğe yükseldiği için doğrusu böyle bir gelişmede şaşılacak bir şey yok. Dile bu kadar ilgi gösterilmesi elbette sevindirici bir şey. Herhangi bir soruna çözümün komisyonlarda değil, bazen uzun yıllar sürebilecek ciddi, zahmetli, zaman zaman sinir bozucu araştırmalarla bulunabileceğini düşünen birisiyim. Yine de komisyonun yararlı bilgiler ortaya koymasını yürekten arzu ederim. Ne var ki komisyondan, epeyce taraftarı olan “Türkçe yozlaşıyor, kirleniyor, bozuluyor” vb. gibi bir sonucun da ortaya çıkma olasılığı yüksek. (Nurettin Demir)

Yukarıda anlatılanlardan hareketle öğretici ve sanatsal metinler arasındaki farklar şöyle sıralanabilir:

1)Amaç farklıdır.

Öğretici metinlerde amaç bilgi vermektir. Sanatsal metinlerde ise estetik zevk vardır.

2)Dilin işlevleri farklıdır.

Öğretici metinlerde dil göndergesel işlevde kullanılır. Sanatsal metinlerde şiirsel işlevde kullanılır.

3)Dil farklıdır.

Öğretici metinlerde sade bir anlatım tercih edilir. Sanatsal metinlerde ise süslü anlatım tercih edilir.

4)Sözcüklerin kullanışı farklıdır.

Öğretici metinlerde sözcükler genellikle gerçek anlamdadır. Sanatsal metinlerde ise yan ve mecaz anlamlı sözcükler ağırlıktadır.

5)Gerçeği işleyişleri farklıdır.

Öğretici metinler gerçeği olduğu gibi aktarır. Sanatsal metinler ise gerçeği dönüştürür, kurmacadır.

Metin (Anlatım) Türleri

A)Sözlü Anlatım: Konferans, söylev, sunum, mülakat, tartışma, sempozyum, açık oturum, panel, forum, münazara

B)Yazılı Anlatım:

1)Öğretici Metinler

Mektup, günlük, anı, biyografi, otobiyografi, gezi yazısı (kişisel hayatı anlatan metinler)

Haber yazıları, röportaj, makale, fıkra, deneme, sohbet, eleştiri( gazete çevresinde gelişen metinler)

2)Sanatsal (Kurmaca) Metinler

Olay Çevresinde Gelişen Metinler

Destan, masal, fabl, halk hikayeleri, efsane, mesnevi, manzum hikaye, öykü, roman (anlatmaya bağlı metinler)

Karagöz, Orta oyunu,  meddah, köy seyirlik oyunları (geleneksel Türk tiyatrosu)

Trajedi, komedi, dram (modern türk tiyatrosu)

Coşku ve Heyecana Bağlı Metinler

Şiirler, mensur şiirler

2 YORUMLAR

Cevap Ver