Öğretici Metinleri İnceleme Yöntemi Dil ve Anlatım

Öğretici Metinleri İnceleme Yöntemi Dil ve Anlatım

Öğretici metinler; yazılış amaçları bakımından, coşkuyu dile getiren ve olay çevresinde oluşan metinlerden farklıdır. Öğretici metinlerde amaç; öğretmek, bilgi vermektir.

Bir metnin yazılış amacı, dil ve anlatım özelliklerinin belirlenmesindeki en önemli etkendir.cemalaksoy.org

Öğreticiliğin amaçlandığı metinlerde dil göndergesel işlevde kullanılır. Dilin göndergesel işlevinde, anlatılmak istenen, doğrudan anlatılır.

Öğretici metinlerde dilin işlevi okuyucuyu; uyarmak, harekete geçirmek

Bir nesneyi, kavramı, olayı; açıklamak, bildirmek, anlatmak için vardır.cemalaksoy.org

Bir metnin dili; ifade edilmek istenen düşünceye, seçilen anlatım türüne ve hitap edilen okuyucuya, kullanılan iletişim aracına göre değişir. Örneğin, ders kitaplarında aynı konunun ilköğretim, ortaöğretim ve üniversite düzeyindeki öğrencilere farklı anlatıldığını görürüz. Bunun nedeni hitap edilen okuyucu düzeylerinin farklı olmasıdır.

Metindeki temel düşünceden hareketle, farklı anlatım biçimleriyle farklı metinler oluşturulabilir. Bir sohbet yazısındaki dil ile eleştiri, bilimsel makale, deneme, gezi yazısı vb. türlerde kullanılan dil arasında farklılıklar vardır. Bir felsefe metni ile özel yaşamı konu alan metin aynı dili kullanmaz.cemalaksoy.org

Öğretici metinlerde dilin açık ve anlaşılır olması çok önemlidir. Dili anlaşılmayan bir metin, okuyucuya bir şey öğretemez. Dil ve anlatımdaki yalınlık, öğretici metinlerin kendi içindeki anlatım türlerine göre farklılık gösterebilir. Felsefi, bilimsel metinler, tarih, eleştiri, makale vb. türlerin yalın olması gerekir. Deneme, fıkra, sohbet ve kişisel yaşamı konu alan anlatım türlerinde yazar dili öznel yaklaşımla kullanabilmektedir.

Dil ve anlatımın belirlenmesinde bakış açısının da önemli rolü vardır. Aynı manzaraya farklı açılardan bakıldığında aynı şeyler görülmez. Farklılık “bakış açısı”ndan kaynaklanır.cemalaksoy.org

Bir konuya farklı bakış açılarından yaklaşılabilir. Bilgi, inanç, düşünce farklılığı, kültürel çevre, psikolojik özellikler bakış açısını belirler.

Cevap Ver