Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatı Konu Testi

Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatı Konu Testi

1.    

 I.    Şairler yine gazel, kaside, terkib-i bent ya­zarak biçimce eskiye bağlı kalmışlardır.

II.    İlk tiyatro eserimiz, Şinasi'nin "Şair Evlen­mesi" adlı iki perdelik komedi türündeki eseridir.

III.   Kölelik, cariyelik, vatan, millet kavramları bu dönemin en sık işlenen konularıdır.

IV.  Ceride-i Havadis, 1871 yılında, çıkarılan ilk gazete olma unvanını taşır.

V.   "Sanat, toplum içindir." anlayışı savunul­muş, Divan edebiyatına karşı çıkılmıştır.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangi­sinde Tanzimat dönemi ile ilgili bir bilgi yan­lışlığı vardır?

A) I.          B) II.         C) III.        D) IV.        E)V.

 

2.    

 I.    Cenap Şahabettin

II.    Muallim Naci

III.   Nabizade Nazım

IV.  Sami Paşazade Sezai

V.   Recaizade Mahmut Ekrem

Yukarıda sıralanan sanatçılardan hangisi bağlı bulunduğu edebiyat topluluğu yönüy­le diğerlerinden farklıdır?

A) I.          B) II.         C) III.        D) IV.        E) V

 

3.     

Aşağıdakilerden  hangisi,  parantez  içinde belirtilen sanatçının bir özelliği değildir?

A)   Edebiyatımızda onun kadar yazan bir baş­ka yazar yoktur, adeta bir yazı makinesidir. (Ahmet Mithat Efendi)

B)   Oğlu Nijad'ın ölümü yüzünden içli hüzünlü şiirler yazmıştır, ayrıca realizmin tesiriyle yazdığı "Araba Sevdası" en bilinen romanı­dır. (Recaizade Mahmut Ekrem)

C)   Divan şiirleri antolojisi olan "Harabat'ın ya­zarıdır, "Zafernâme" adlı eseri hiciv türün­dedir. (Namık Kemal)

D)   Noktalama işaretlerini ilk kez kullanmış, Türk edebiyatındaki yeniliklerin öncüsü ol­muştur. (Şinasi)

E)   Dil alanındaki eserleriyle tanınır, "Kamus-i Türki" adlı eseri dilimizin en önemli sözlü­ğüdür. (Şemsettin Sami)

 

4.      

Devrinin en büyük dil bilgini olan —, dilin sade­leşmesi, sözlük ve gramerlerinin yapılması ko­nularında o zamana kadar birçok yazar tarafın­dan ileri sürülen düşünceleri daha bilimsel bir gözle ve daha derli toplu olarak anlatmış; ayrı­ca, o zamana kadar yokluğundan yakınılan Türk dili sözlüğünü hazırlamış ve sade dille ya­zı yazma denemelerine girmiştir, Kamus-i Türki adlı büyük sözlüğünün önsözünde (1901), yazı ve edebiyat dili olması istenen bir dilin, sözcük­lerini bir araya toplayan bir sözlüğünün ve dilin kurallarını tespit eden bir gramerinin yapılması gerektiğini belirtmiştir.

Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?

A)   Şemseddin Sami

B)   Şinasi

C)   Recaizade M. Ekrem

D)   Namık Kemal

E)   Hüseyin Rahmi Gürpınar

 

5.      

Londra ve Paris gibi Batı, Iran ve Bombay gibi Doğu ülkelerinde elçilik yaparken Batı ve Doğu edebiyatlarını çok iyi özümsemiş. Şiir (Makber, Belde vb.), tiyatro (Finten, Tarık, İçli Kız vb.) tü­ründe eserler vermiş, ilk pastoral şiirimiz sayı­lan "Sahra" onun kaleminden çıkmıştır. Tiyatro­larını oynanmak için değil, okunmak için yaz­mıştır. Edebiyatımızda metafizik konuları en çok işleyenlerdendir. Divan edebiyatı nazım bi­çimlerini bırakıp dize ve uyak düzeninde özgür davranmış, Tanzimat'ın 2. dönem sanatçısıdır. Bu parçada tanıtılan sanatçı aşağıdakiler­den hangisidir?

A)   Yahya Kemal Beyatlı

B)   Namık Kemal

C)   Muallim Naci

D)   Tevfik Fikret

E)   Abdülhak Hâmit Tarhan

6.

Ebubekir Hazım Tepeyran'ın — romanı, Nabi­zade Nazım'ın 1890 yılında yazdığı — adlı eserinden sonra edebiyatımızda köye yönelen ikinci eserdir. 1887-1896 yıllarını anlatan ro­man 1910'da yazılmıştır. Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A)   Letaif-i Rivayet – Zehra

B)   Taaşşuk-u Talat ve Fitnat – Kara Bela

C)   Sergüzeşt – Cezmi

D)   Kıssadan Hisse – Küçük Şeyler

E)   Küçük Paşa – Karabibik

 

7.

Edebiyatımızda onun kadar çok ve değişik tür­de eser veren bir başka yazar bulmak zordur. Otuz altısı roman olmak üzere iki yüze yakın eser yazmıştır. Bunlar arasında Felatun Bey'le Rakım Efendi, Yeniçeriler vb. sayılabilir. 1844-1912 yılları arasında yaşayan yazar, sade diliy­le halkımıza okuma zevki aşılamıştır. Bu parçada tanıtılan yazarımız aşağıdakiler­den hangisidir?

A)   Recaizade Mahmut Ekrem

B)   Halit Ziya Uşaklıgil

C)   Hüseyin Rahmi Gürpınar

D)   Ahmet Mithat Efendi

E)   Ahmet Rasim

 

8.     

Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı yapılmıştır?

A)   İlk resmi gazete 1831 'de çıkarılmaya başla­nan Hürriyet'tir.

B)    1840'ta bir İngiliz olanWilliam Churchill ta­rafından çıkarılan Ceride-i Havadis yarı resmi bir gazetedir.

C)   1860'ta Şinasi'yle Agâh Efendi'nin çıkardığı Tercüman-ı Ahval ilk özel gazetedir.

D)   1862'de Şinasi, Tasvir-i Efkâr isminde bir gazete çıkarmıştır.

E)   Tasvir-i Efkâr gazetesi daha sonraları Na­mık Kemal tarafından yönetilmiştir.

 

9,

Sanatçımız daha çok nesir alanında yaptığı ye­niliklerle Türk edebiyatında önemli bir yer tutar. Eski nesir secilerle süslenir, bu yüzden de, ya­zı, asıl fikirle hiçbir ilgisi bulunmayan sözlerle doldurulurdu. Ama o, bir gazeteci olarak, "umum halkın kolaylıkla anlayabileceği" yolda yazma amacını güttüğünden, düşüncelerini ya­lın ve açık bir anlatımla söyleme yolunu tutmuş, söz hünerleri göstermekten kaçınmıştır. Bunu sağlamak için de secileri bırakmış asıl düşünce ile ilgisi bulunmayan doldurma sözlere yer ver­memiş, düşüncelerini kısa cümlelerle anlatma­ya çalışmıştır. Tercümân-ı Ahvâl ve Tasvir-i Ef­kâr'daki yazılarında böyle bir yol tutan sanatçı, Şair Evlenmesi adlı piyesinde daha da ileri gi­derek konuşma dilini yazı dili hâline getirmiştir. Yukarıda söz edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Tevfik Fikret                     B) Namık Kemal

C) Şinasi                                 D) Şemsettin Sami

E) Nabizade Nazım

 

10.

Tanzimat devrinin en önemli düşünce ve sanat adamı olan -—, ilkin Divan edebiyatı yolunda şiirler yazmış, Şinasi ile tanıştıktan, özellikle Avrupa'ya gittikten sonra, memlekette Batı uy­garlığı çevresindeki yeni edebiyatın gelişmesi ve yayılması uğrunda çetin bir mücadeleye gir­miştir. Makaleleri, mektupları, Bahar-i Dâniş ve Celâleddin Harzemşah gibi bazı eserlerinin başlarına yazdığı önsözleri ve Hârâbat aleyhin­deki Tahrib-i Harabat gibi eleştirme kitaplarıyla eski edebiyata şiddetle hücum etmiş, onun yı­kılması gereken yanlarını göstermiş ve yeni edebiyat üzerindeki görüşlerini açıklamıştır. Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?

A) Namık Kemal                        B) Şinasi

C) Fuat Köprülü                         D) Mehmet Rauf

E) Ahmet Haşim

11.   

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat edebiya­tının I. Dönem özelliklerinden biri değildir?

A)   Sanat toplum içindir, görüşü benimsenmiş­tir ve bu doğrultuda eserler verilmiştir.

B)   Dilde sadeleşmeyi, ölçüde heceyi savundu­lar; ama uygulamadılar.

C)   Şiirde içerik değil, estetik güzellik ön plana çıkmıştır.

D)   Edebiyatı, fikirlerini aktarmak için bir araç olarak görürler.

E)   Eski nazım şekilleriyle yeni kavram ve duy­guları işlemişlerdir.

 

12.   

–    Fikirleriyle yenilikçidir, şiirlerini Divan şiiri üslubuyla yazmıştır.

–    Şiir ve inşa isimli makalesinde Halk şiirinin bizim gerçek şiirimiz olduğunu, yazı dilimizin halkın konuşma dilini temel alması gerektiği­ni savunur.

–    Sade dili savunur; fakat Arapça ve Farsça ke­lime ve tamlamalarla yüklü bir dil kullanır.

–     Harabat isimli Divan şiiri antolojisinde Şiir ve İnşa makalesindeki fikirlerinin tam tersi­ni söyler.

Yukarıda özellikleri verilen sanatçı aşağıda­kilerden hangisidir?

A) Şinasi                                 B) Namık Kemal

C) Şemsettin Sami                  D) Ziya Paşa

E) Ahmet Mithat Efendi

 

13.   

I.    Macera-yı Aşk

II.    Finten

III.   Eşber

IV.   Makber

V.   Sahra

Yukarıda adları verilen eserlerin yazarı, aşğıdakilerden hangisidir?

A)   Nabizade Nazım

B)   Ziya Paşa

C)   Muallim Naci

D)   Sami Paşazade Sezai

E)   Abdülhak Hâmit

 

14.    

Tanzimat edebiyatıyla, Batı edebiyatı tekniğine uygun birçok edebi türün ilk eserleri kaleme alınmıştır. Şinasi'nin yazdığı — adlı oyun biz­deki ilk tiyatro eseri sayılır. Yusuf Kâmil Pa­şa'nın — adlı eseri ise ilk çeviri roman özelliği­ni taşır.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?

A)   Sahra, Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat

B)   Şair Evlenmesi, Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat

C)   Şair Evlenmesi, Telemak

D)   Keşanlı Ali Destanı, Cezmi

E)   Yaprak Dökümü, Telemak

 

15.    

I.    Recaizade Mahmut Ekrem

II.    Abdülhak Hâmit Tarhan

III.   Muallim Naci

Yukarıdaki sanatçıların ortak özelliği aşağı­dakilerden hangisidir?

A)   Şiirlerini hece ölçüsüyle yazmaları

B)   "Sanat için sanat" anlayışına bağlı olmaları

C)   Sadece roman türünde eser vermeleri

D)   Romantizm akımının etkisinde kalmaları

E)   Fransız şairlerinden yaptıkları çevirileriyle tanınmaları

 

16.    

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat'ın II. dö­nem sanatçılarının özelliklerinden biri değil­dir?

A)   Realist akımdan etkilenmeye başladılar.

B)   Dilin sadeleşmesi anlayışını terk edip, ağır bir dille eserler yazdılar.

C)   Divan edebiyatına karşı  Batı edebiyatını savundular.

D)   Şiirin konusunu genişletip metafizik konula­rı şiire soktular.

E)   "Sanat, toplum için yapılmalıdır." görüşünü benimsediler.

17.   

Aşağıdakilerden hangisi farklı türde yazıl­mış bir eserdir?

A)   Cezmi

B)   Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat

C)   Felatun Bey'le Rakım Efendi

D)  Araba Sevdası

E)   Harabat

 

18.   

Türk edebiyatı romanla ilk defa Yusuf Kâmil Pa-

şa'nın  (I) Fenelon'dan yaptığı tercüme olan Telemak (II)

ile tanışır. Yerli ilk roman Sami Paşazade Se-

zai'nin  (III) Taaşsuk-ı Talat ve Fitnat (IV)  adlı eseri kabul

edilir. İlk edebi roman ise Namık Kemal'in İntibah adlı eseridir.                                               V

Yukarıda numaralanmış yerlerden hangisin­de bir bilgi yanlışlığı vardır?

A) I.          B) II.         C) III.        D) IV.        E)V.

 

19.

"Sanat, toplum içindir." anlayışını benimsemiş­tir. Konuşma dili ile yazı dili arasındaki farklılık­ları ortadan kaldırıp vatan, millet, özgürlük, kö­lelik, cariyelik gibi birtakım kavramları kullan­maya başladılar. Bu dönem sanatçıları Divan edebiyatına karşı çıkmış, onu acımasızca eleş­tirmişlerdir. Fransız edebiyatının örnek alındığı, özellikle klasisizm ve romantizmin etkisinin gö­rüldüğü — edebiyatı bizim için yeni bir başlan­gıç olmuştur.

Yukarıdaki parçada boş bırakılan yere aşğıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Tanzimat Dönemi              B) Servet-i Fünun

C) Cumhuriyet Dönemi         D) Fecr-i Âti

E) Halk

 

20.    

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat dönemin­de çıkarılan gazetelerden biri değildir?

A) Ceride-i Havadis           

B) Tasvir-i Efkâr

C) Tercüman-ı Ahval         

D) Defter-i Amal

E) Muhbir

 

21.    

Aşağıdakilerin hangisinde sanatçı ve onun­la ilgili karşısında verilen bilgilerde yanlışlık söz konusudur?

A)   Recaizade Mahmut Ekrem: Realizm tesiriyle "Araba Sevdası"      adlı romanı yazmıştır.

B)   Adbülhak  Hâmit:Şair-i azam unvanıyla tanınır; "ölüm" özellikle işlediği konudur,  "Makber" adlı eseri vardır.

C)   Nabizade Nazım: Edebiyatımızda ilk köy romanı olarak bilinen "Karabibik"in yazarıdır.

D)   Sami Paşazade Sezai: Dil alanındaki eserleriyle tanınır, "Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat" onun eseridir.

E)   Muallim Naci: Recaizade Mahmut Ekrem'le yaptığı tartışmalarla tanınır, "Islahat-ı Edebiyye" adlı eseri vardır.

 

22.    

İlk gazete 1831'de çıkarılan Takvim-i Vakayi' (I) dir.

Daha sonra ise Ceride-i Havadis  (II) onu izler. İlk

özel gazete ise Şinasi ve Agâh Efendi'nin birlikte çıkardıkları Tasvir-i Efkâr'dır.  (III) Daha sonra onları

Şinasi'nin çıkardığı Tercüman-ı Ahval (IV)  izlemiştir.

Yukarıdaki parçada bilgi yanlışlığını gider­mek için numaralanmış bölümlerden hangi­leri yer değiştirmelidir?

A) I. ve II.               B) I. ve III.        C) II. ve III.

D) II. ve IV.             E) III. ve IV.

Cevap Anahtarı:

1D,2A,3C,4A,5E,6E,7D,8A,9C,10A,11C,12D,13E,14C,15B,16E,17E,18C,19A,20D,21D,22E

CEVAP VER