Türk Edebiyatı Dersi 10.Sınıf 1. Dönem 1.Yazılı Soru ve Cevapları

yazılı soruları ve cevapları, 2015-2016, 1. yazılı, 2. yazılı, 3. yazılı, telafi, ortak sınav

 Türk Edebiyatı Dersi 10.Sınıf 1. Dönem 1.Yazılı Soru ve Cevapları

2016-2017 eğitim öğretim yılı 10.sınıf Türk edebiyatı yazılı sorularının paylaşıldığı cemalaksoy.org sitesi Türk edebiyatı, dil ve anlatım dersleri için kaynak sitesidir. Lise 2 Türk edebiyatı 1.dönem yazılı sorularını hazırlayarak siz değerli ziyaretçilerin hizmetine sunduk. 1.dönem 1.yazılı, 2.yazılı, 3.yazılı şeklinde düzenlenen 10. Sınıf Türk edebiyatı yazılı sorularını çözerek gireceğiniz sınavlarda başarılı olabilirsiniz. Çok programlı lise, genel lise, anadolu lisesi, fen lisesi, anadolu öğretmen lisesi, meslek lisesi, endüstri meslek lisesi, imam hatip lisesi öğrencilerine hitap eden yazılı soruları kolay, orta, zor düzeyde hazırlanmıştır. Daha birçok dersle ilgili yazılı sorusuna cemal aksoy sitesinden ulaşabilirsiniz.

A)    Aşağıdaki cümlelerdeki yargılar doğru ise parantez içine D, yanlış ise Y yazınız. (10 Puan)

1.       Sav “sığır” denilen sürek avları sırasında söylenen şiirlere denir. ( Y )

2.       “Sagu”nun Halk edebiyatındaki karşılığı” ağıt”, Divan edebiyatındaki karşılığı ise “mersiye”dir. (  D )

3.       “Şölen” eski Türklerdeki kurban törenlerine verilen isimdir. ( D )

4.       Uygurlar yerleşik hayata geçerek Maniheizmi ve Budizm’i kabul etmişlerdir. (D  )

5.       Oğuz Kağan Destanı Saka Türklerinin destanıdır. ( Y )

B)     Aşağıdaki cümlelerdeki boşlukları uygun sözcükler getirerek doldurunuz. (10 Puan)

1.Milletlerin zihinlerinde derin etki bırakan savaş, göç, afet, kıtlık gibi olayların etkisiyle söylenmiş uzun manzum hikâyelere DESTAN denir.

2. İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı’nın Sözlü Edebiyat döneminde atasözlerine SAV adı verilirdi.

3. Tanzimat Fermanı ilan edildikten sonra ortaya Tanzimat Edebiyatının çıkması edebiyatın TARİH bilimi ile ilişkisine örnektir.

4. Sekiz Yükmek UYGUR Türklerine  ait yazılı metinlerdendir.

5. Mahabarata ve Ramayana HİNT Destanlarıdır.

C)    Türk edebiyatının dönemlere ayrılmasındaki ölçütler nelerdir? (10 Puan)

Türk edebiyatı devirlere ayrılırken değişen dil anlayışı, kültürde görülen farklılaşma, yeni dinî hayat, dil coğrafyasındaki gelişme, kısaca medeniyet değişikliği kıstas olarak alınır.

D) Öpkem kelip ogradım

     Arslanlayu kökredim

     Alplar başın togradım

     Emdi meni kim tutar

 

(Öfkelenip dışarı çıktım

Arslan gibi kükredim

Yiğitler başını doğradım

Şimdi beni kim tutabilir)

1.       Yukarıdaki şiir Sözlü Edebiyat nazım şekillerinden hangisidir? Neden? Açıklayınız. (5 Puan)

Yukarıdaki şiir Sözlü Edebiyat nazım şekillerinden “koşuk”tur. Çünkü teması kahramanlık ve yiğitliktir. Bu şiirde olduğu gibi “Sığır” denilen sürek avları sırasında söylenen;  konusu daha çok doğa, aşk, savaş ve yiğitlik olan şiirlere “koşuk”  adı verilir.

2.       Yukarıdaki şiir hangi törenlerde okunurdu? (5 Puan)

“Sığır” denilen sürek avları sırasında okunurdu.

3.       Yukarıdaki şiirin Halk Edebiyatındaki ve Divan Edebiyatındaki karşılıkları nedir? (5 Puan)

Yukarıdaki şiirin Halk edebiyatındaki karşılığı koşma, Divan Edebiyatındaki karşılığı ise “gazel”dir.

4.       Yukarıdaki şiirin teması nedir? (5 Puan)

Yukarıdaki şiirin teması kahramanlık ve yiğitliktir.

5.       Yukarıdaki  şiirin nazım birimi nedir? (5 Puan)

Yukarıdaki şiirin nazım birimi dörtlüktür.

6.       Yukarıdaki şiirin kafiye örgüsü nedir? (5 Puan)

(aaab)

D)    İslamiyet’ten Önceki Türk Edebiyatında Saka Türklerinin destanları nelerdir? Bu destanları kısaca açıklayınız. (10 Puan)

E)     Alp Er Tunga Destanı: Türk-İran savaşlarıyla Alp Er Tunga’nın yiğitliklerinin anlatıldığı destanlardır.

F)     Şu Destanı: İskender ile Türkler arasındaki savaşların ve Türk hükümdarı Şu’nun destanıdır.

E) Doğal destanlar ile yapay destanlar arasında ne fark vardır? Açıklayınız. (10 Puan)

Doğal destanlar anonimdir ve bir milletin sözlü edebiyat verimidir ve o milletin ortak eserleridir.  Dilden dile ve nesilden nesle yayılarak günümüze kadar ulaşmışlardır. Yapma destanlar ise tek bir şairin eseridirler ve o şaire aittirler.

F)      Orhun Kitabeleri'nin Türk tarihi ve edebiyatı açısından önemi nedir? (10 Puan)

“Türk” adının geçtiği ilk yazılı belgelerdir.

Orhun Kitabeleri, Türk kültür tarihinin, bugün için bilinen ilk yazılı belgeleridir. Aynı zamanda Türk dili, edebiyatı ve Türk tarihinin ilk ve ebedi abideleridir. Orhun Kitabeleri, Türk dili üzerinde çalışan âlimler için hazine kadar değerli bir kaynaktır.
 

Kitabelerdeki dil, hayran olunacak ve hayret edilecek derecede mükemmeldir. Kitabelerin her cümlesinde şiir lezzeti duyulmaktadır. Cümleler kısa ve kesik olup derin bir anlam taşımaktadır. Herhangi bir kelime, cümleden çıkarıldığında veya ilave edildiğinde hemen bozulacak bir dengeye sahiptir. VIII. asırda yazılan kitabelerin dili ve her satırında ifade edilen fikirler emsalsizdir. Her satırında koyu bir Türklük şuuru ve milliyetçilik yatmaktadır. Bu emsalsiz gelişmişlik, Türk yazılı edebiyatının ve milliyetçilik fikrinin daha önceki devirlerde başladığının ispatıdır.

 

G)     Sözlü Edebiyat döneminin genel özellikleri nelerdir? (10 Puan)

1.Bu dönem edebiyatı müzik eşliğinde (“kopuz” adı verilen sazla) dile getirilmiştir.
2.Ölçü, ulusal ölçümüz olan “hece” ölçüsüdür.
3.Nazım birimi dörtlüktür.
4.Dönemine göre arı bir dili vardır.
5.Dizelere genel olarak yarım uyak hâkimdir.
6.Daha çok doğa, aşk ve ölüm konuları işlenmiştir.
7.Bu döneme yönelik elimizdeki en önemli ve eski kaynak Kaşgarlı Mahmut’un “Divan-ı Lügat-it Türk” adlı eseridir.